دانشگاه تربیت مدرسعلوم و فنون شیلات2322-551314420260306The effectiveness of ultrasound pretreatment in improving the extraction of astaxanthin-rich lipid extract from Jinga shrimp (Metapenaeus affinis) by-productاثربخشی پیشتیمار فراصوت در بهبود استخراج عصاره لیپیدی غنی از آستاگزانتین از زائدات میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis)2672842874510.48311/jfst.2026.116844.82455FAمهدیمغیثیگروه زیست شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایرانسید فخرالدینحسینیگروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران.زهراموسویگروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایرانJournal Article20251221This study investigated the effect of ultrasound pretreatment (UAE) on the extraction of astaxanthin-rich lipid extract from the by-product of the Jinga shrimp (Metapenaeus affinis). The effect of solvent type (hexane, ethanol, and hexane/ethanol mixture) and extraction conditions (time and power of ultrasound waves) on the extraction efficiency, astaxanthin content, antioxidant activity, and oxidative stability of the extract was evaluated. The samples were subjected to ultrasound treatment for 5 to 15 minutes and a power of 20 to 100 watts using response surface methodology (RSM). Lipid extraction was performed by the Soxhlet method and different solvents. Antioxidant activity was measured by DPPH assay, and oxidative stability was measured by peroxide (PV) and thiobarbituric acid reactive substances (TBARS) indices. Statistical analysis showed that the quadratic central composite design (CCD) model was able to predict the extraction efficiency. The optimal conditions were obtained at 7 minutes and 100 watts (power density: 2.5 W/L). The highest lipid yield (0.33 g/100 g dry weight) and the highest astaxanthin concentration (843.63 μg/100 g) were obtained with ultrasound pretreatment and hexane/ethanol mixed solvent. This treatment also showed the highest DPPH free radical scavenging activity (77%) and the lowest peroxide and TBARS indices. The results showed that ultrasound pretreatment with hexane/ethanol dual solvent significantly increased the extraction yield, astaxanthin concentration, and antioxidant activity of the extract. Therefore, UAE, as a green and efficient technology, can be an effective solution for recovering high-value-added bioactive compounds from shrimp by-product and improving the economic and environmental efficiency of aquaculture industries.این پژوهش به بررسی تأثیر پیشتیمار فراصوت (UAE) بر استخراج عصاره لیپیدی غنی از آستاگزانتین از زائدات میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis) پرداخت. همچنین اثر نوع حلال (هگزان، اتانول و مخلوط هگزان/اتانول) و شرایط استخراج (زمان و توان امواج فراصوت) بر بازده استخراج، میزان آستاگزانتین، فعالیت آنتیاکسیدانی و پایداری اکسایشی عصاره مورد ارزیابی قرار گرفت. نمونهها تحت تیمار فراصوت در زمانهای ۵ تا ۱۵ دقیقه و توان ۲۰ تا ۱۰۰ وات با استفاده از روش سطح پاسخ (RSM) بررسی شدند. استخراج لیپید با روش سوکسله و حلالهای مختلف انجام شد. فعالیت آنتیاکسیدانی با آزمون DPPH و پایداری اکسایشی با شاخصهای پراکسید (PV) و تیوباربیتوریک اسید (TBARS) سنجیده شد. تحلیل آماری نشان داد مدل درجه دوم طراحی مرکب مرکزی (CCD) قادر به پیشبینی بازده استخراج است. شرایط بهینه در زمان ۷ دقیقه و توان ۱۰۰ وات (چگالی توان: 5/2 وات/لیتر) به دست آمد. بالاترین بازده لیپید (33/0 گرم در ۱۰۰ گرم وزن خشک) و بیشترین غلظت آستاگزانتین (6۳/843 میکروگرم در ۱۰۰ گرم) با پیشتیمار فراصوت و مخلوط حلال هگزان/اتانول حاصل شد. این تیمار همچنین بالاترین فعالیت مهار رادیکال آزاد DPPH (۷۷ %) و کمترین شاخصهای PV و TBARS را نشان داد. نتایج نشان داد پیشتیمار فراصوت همراه با حلال دوگانه هگزان/اتانول، بازده استخراج، غلظت آستاگزانتین و فعالیت آنتیاکسیدانی عصاره را بهطور معنیداری افزایش میدهد.https://jfst.modares.ac.ir/article_28745_b41ceb1791257df1e55b59ec7ad75533.pdfدانشگاه تربیت مدرسعلوم و فنون شیلات2322-551314420260306Evaluation of physicochemical properties and inhibition ability of elastase, tyrosinase, and hyaluronidase enzymes by sulfated galactans from the red seaweed Osmundea caspicaارزیابی ویژگیهای فیزیکوشیمیایی و توانایی مهارکنندگی آنزیمهای الاستاز، تیروزیناز و هیالورونیداز گالاکتانهای سولفاته جلبک قرمز Osmundea caspica2852982874610.48311/jfst.2026.117202.82456FAمهدیطبرساگروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایرانمحدثهنوربخشگروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایرانسانگ گوانیوگروه صنایع غذایی دریایی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه ملی گانگنونگ وونجو، گانگنونگ، کره جنوبیJournal Article20251221This study aimed to investigate the physicochemical properties and inhibitory activity of sulfated galactans extracted from the red seaweed Osmundea caspica against elastase, tyrosinase, and hyaluronidase enzymes. Crude polysaccharide was extracted using hot water at 60°C and precipitated with 70% ethanol. Acid hydrolysis with HCl at 0.01 M and 0.05 M concentrations was used to produce lower molecular weight fractions. Physicochemical properties including apparent viscosity, water and oil holding capacity (for sunflower, corn, and canola oils), and emulsifying activity were evaluated. Enzyme inhibitory activities were measured at concentrations of 2, 5 and 10 mg/mL. Results showed that viscosity decreased with increasing temperature. The crude sample (OCP) exhibited water holding capacity of 95.9% and oil holding capacity of 4.1 g/g for canola oil. Its emulsifying activity with sunflower oil reached 75.9%. In enzymatic assays, the crude sample showed the highest inhibition against hyaluronidase (18.9%) and elastase (40.3%). In contrast, the 0.05 M hydrolysate demonstrated the strongest tyrosinase inhibition (33.6%). These findings indicate that molecular structure directly influences the bioactivity of galactans, and these compounds show significant potential for use in anti-aging formulations.این پژوهش با هدف بررسی ویژگیهای فیزیکوشیمیایی و فعالیت مهارکنندگی آنزیمهای الاستاز، تیروزیناز و هیالورونیداز توسط گالاکتانهای سولفاته استخراج شده از جلبک قرمز Osmundea caspica انجام شد. پلیساکارید خام به روش استخراج آبی در دمای ۶۰ درجه سانتیگراد و رسوب با اتانول ۷۰٪ استخراج گردید و هیدرولیز اسیدی با HCl در دو غلظت 01/0 و 05/0 مولار برای تولید نمونههای با وزن مولکولی پایینتر انجام شد. ویژگیهای فیزیکوشیمیایی شامل گرانروی ظاهری، ظرفیت نگهداری آب و روغن (برای روغنهای آفتابگردان، ذرت و کانولا) و فعالیت امولسیفایری مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین فعالیت مهارکنندگی آنزیمها در غلظتهای ۲، ۵ و ۱۰ میلیگرم بر میلیلیتر اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که ویسکوزیته نمونه با افزایش دما کاهش مییابد. ظرفیت نگهداری آب نمونه خام 9/95 درصد و ظرفیت نگهداری روغن آن برای روغن کانولا ۱/۴ گرم بر گرم بود. خاصیت امولسیفایری این نمونه با روغن آفتابگردان به ۹۹/۷۵ درصد رسید. در ارزیابی فعالیت آنزیمی، نمونه خام بیشترین مهار هیالورونیداز (۹/۱۸ درصد) و الاستاز (۳/۴۰ درصد) را نشان داد. در مقابل، هیدرولیزات 05/0 مولار بیشترین مهار تیروزیناز (۶/۳۳ درصد) را داشت. این یافتهها نشان میدهد که ساختار مولکولی بر فعالیت زیستی گالاکتانها تأثیر مستقیم دارد و این ترکیبات پتانسیل بالایی برای کاربرد در فرمولاسیونهای ضدپیری دارند.https://jfst.modares.ac.ir/article_28746_0460c5723b287202cf850b7ae996f03e.pdfدانشگاه تربیت مدرسعلوم و فنون شیلات2322-551314420260306The effect of solvent polarity on the antibacterial activity of Holothuria genus extractsتاثیر قطبیت حلال بر فعالیت ضد باکتریایی عصاره استخراج شده از خیاردریایی جنس هولوتوریا2993112874710.48311/jfst.2026.117709.82460FAزینببیدشکیگروه بیوتکنولوژی صنعت و محیط زیست، علوم و فنون دریایی ، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایرانایمانسوری نژاددانشگاه هرمزگانملیکاناظمیپژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمانJournal Article20251221In the present study, 45 sea cucumber samples of the genus Holothuria with an average weight of 275 grams were caught in the winter season from a depth of 5 to 10 meters in the waters of Qeshm Island and extraction was performed using n-hexane (non-polar), diethyl ether (semipolar), and methanol (polar) solvents .The bioactivity of the extracts against Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Bacillus subtilis and Staphylococcus aureuss were assessed. The n-hexane extract of Holothuria sp. induced a MIC of 1000 on the gram-negative E. coli and 300 mic/mL on the gram-positive B. subtilis and S. aureus. The MBC of this extract was 2000 μg /mL on E. coli and 1000 μg /mL on B. subtilis and S. aureus. Diethyl ether extract induced a MIC of 300 on the gram-positive B. subtilis and a MIC of 500 on the gram-positive S. aureus. The MBC of thic extract was 1000 μg /mL on B. subtilis and S. aureus. The methanol extract showed an MIC of 2000 μg /mL on the gram-positive B. subtilis and S. aureus. Amoxicilline as a positive control induced MIC and MBC effects on all the bacteria. In conclusion, the results indicated higher antimicrobial properties of n-hexane extract (non-polar) compared with diethyl ether and methanol extracts and revealed that the gram-negative bacteria especially P. aeruginosa were more resistant to the extracts compared with the gram-positive ones.تعداد ۴۵ نمونه خیاردریایی از جنس Holothuria با میانگین وزن ۲۷۵ گرم در فصل زمستان از عمق 5 تا 10 متری آبهای جزیره قشم صید و عصاره گیری با استفاده از حلالهای ان هگزان (غیر قطبی)، دی اتیل اتر (نیمه قطبی) و متانول (قطبی) انجام شد. سپس فعالیت زیستی عصاره های استخراج شده علیه سویه های باکتریایی Bacillus subtilis، Staphylococcus aureus، Pseudomonas aeruginosa و Escherichia coli بررسی گردید. عصاره ان هگزانی بر باکتری E. coli در غلظت 1000 میکروگرم در میلی لیتر و بر باکتریهای گرم مثبت B. subtilis و S. aureus در غلظت 300 میکروگرم در میلیلیتر از رشد ممانعت نمود. عصاره ان هگزانی بر E. coli در غلظت 2000 میکروگرم در میلیلیتر و بر باکتریهای B. subtilis و S. aureus در غلظت 1000 میکروگرم در میلیلیتر اثر کشندگی داشت. عصاره دی اتیل اتری بر باکتریهای گرم مثبت B. subtilis در حداقل غلظت 300 میکروگرم در میلیلیتر و S. aureus در حداقل غلظت 500 میکروگرم در میلیلیتر از رشد ممانعت نمود. عصاره دی اتیل اتری بر B. subtilis و S. aureus در غلظت 1000 میکروگرم در میلیلیتر باعث اثر کشندگی شد. عصاره متانولی بر باکتریهای گرم مثبت B. subtilis و S. aureus در غلظت 2000 میکروگرم در میلیلیتر از رشد ممانعت کرد. آنتایج بیانگر خواص ضدباکتریایی بیشتر عصاره ان هگزانی (غیر قطبی) بدن در مقایسه با عصاره دی اتیل اتری (نیمه قطبی) و متانولی (قطبی) بوده و نشان داد که باکتریهای گرم منفی بویژه P. aeruginosa مقاومت بیشتری در مقابل عصاره ها نسبت به باکتریهای گرم مثبت دارند.https://jfst.modares.ac.ir/article_28747_b7799d0004c7a0b7c5e0672f7848ff04.pdfدانشگاه تربیت مدرسعلوم و فنون شیلات2322-551314420260306Investigation of the Antioxidant and Antibacterial Activities of Phytochemical Compounds in Zygnema Green Algae Extract from the Aquatic Habitat of Northern Iranبررسی فعالیت آنتی اکسیدانی و ضدباکتریایی ترکیبات فیتوشیمیایی عصاره جلبک سبز زیگنما (Zygnema) از زیستگاه آبی شمال ایران3123302874810.48311/jfst.2026.119029.82464FAمحمودرضاآقامعالیگروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه دانشگاه گیلان0000-0002-6798-8434فاطمهمرادیگروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت، ایران0009-0007-0212-4620مهرنوشصحرائی رودآبادیگروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت، ایرانJournal Article20251221Microalgae are recognized as promising sources for the development of pharmaceutical compounds and the discovery of natural antibiotics to combat antibiotic resistance, due to their ability to produce a wide range of bioactive metabolites. However, despite limited reports on the biological activities of microalgae, comprehensive and systematic data regarding the phytochemical composition and the antioxidant and antibacterial activities of the green alga Zygnema, particularly in its natural habitats in northern Iran, remain insufficient. The aim of this study was to evaluate the antioxidant activity using the DPPH method and the antibacterial activity of phytochemical compounds in the methanolic extract of the green alga Zygnema collected from aquatic habitats in northern Iran against two common human pathogenic bacteria, Staphylococcus aureus (Gram-positive) and Escherichia coli (Gram-negative), using the agar well diffusion method. Phytochemical screening and GC–MS analysis showed that the methanolic extract of Zygnema contained hexadecanoic acid methyl ester, methyl linolenate, phytol, gamma-sitosterol, and isofucosterol, as well as phenolic, flavonoid, carotenoid, chlorophyll, and lipid-derived compounds, exhibiting strong antioxidant activity (81%). Antibacterial evaluation revealed that the methanolic extract showed the highest inhibitory effect against S. aureus with a maximum inhibition zone of 32 mm, while an inhibition zone of 23 mm was observed against E. coli. In conclusion, due to the presence of effective bioactive compounds, the methanolic extract of the green alga Zygnema exhibits significant antioxidant and antibacterial activities and may be considered a promising multi-target natural agent with potential application in therapeutic strategies.ریزجلبکها بهدلیل تولید طیف گستردهای از متابولیتهای زیستفعال، بهعنوان منابع نویدبخش در توسعه ترکیبات دارویی و کشف آنتیبیوتیکهای طبیعی برای مقابله با مقاومت آنتیبیوتیکی شناخته میشوند. با این حال، علیرغم گزارشهای محدود از فعالیتهای زیستی ریزجلبکها، دادههای جامع و نظاممند درباره ترکیبات فیتوشیمیایی و فعالیتهای آنتیاکسیدانی و ضدباکتریایی جلبک سبز زیگنما، به ویژه در زیستگاههای طبیعی شمال ایران، همچنان ناکافی است. هدف از این مطالعه، بررسی فعالیت های آنتی-اکسیدانی با روش DPPH و ضد باکتریایی ترکیبات فیتوشیمیایی عصارة متانولی جلبک سبز زیگنما استخراجشده از زیستگاه آبی شمال ایران، بر دو گونه باکتری بیماریزا و شایع انسانی شامل Staphylococcus aureus (باکتری گرم مثبت) و Escherichia coli (باکتری گرم منفی) با روش انتشار در چاهک آگار بود. نتایج فیتوشیمیایی و آنالیز GC-MS نشان داد که عصاره متانولی جلبک زیگنما شامل ترکیبات هگزادکانوئیک اسید متیل استر ، متیل لینولنات، فیتول ، گاما سیتوسترول ، ایزوفوکوسترول و هم چنین ترکیبات فنولی، فلاونوئیدی، کاروتنوئیدی، کلروفیلها و مشتقات لیپیدی با فعالیت آنتیاکسیدانی قوی (81 درصد) است. همچنین فعالیت ضدباکتریایی جلبک زیگنما در برابر باکتری-ها نشان داد که عصاره متانولی جلبک با حداکثر هاله عدم رشد 32 میلیمتر، بیشترین تأثیر مهار را در برابر باکتری S. aureus دارد، در حالی که هاله عدم رشد 23 میلیمتری در مورد باکتری E. coli مشاهده شد. در نتیجه عصاره متانولی جلبک سبز زیگنما به دلیل حضور ترکیبات زیستفعال مؤثر، دارای فعالیت-های آنتیاکسیدانی و آنتیباکتریال قابل توجهای بوده و می تواند بهعنوان یک عامل طبیعی چند هدفه با پتانسیل کاربرد در راهبردهای درمانی مطرح شود.https://jfst.modares.ac.ir/article_28748_991becb4d6456d01dad848301495f0ea.pdfدانشگاه تربیت مدرسعلوم و فنون شیلات2322-551314420260306The nutritional value, benefits, and applications of Spirulina Algae (Spirulina platensis)ارزش غذایی، فواید و کاربردهای جلبک اسپرولینا (Spirulina platensis)3313472877610.48311/jfst.2026.119047.82466FAافشینعادلیدانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگانمهدیرحیمیگروه فراوری محصولات شیلاتی دانشکده شیلات و محیط زیست ، دانشگاه منابع طبیعی و علوم کشاورزی گرگان ، گرگان ، ایرانJournal Article20251221With the expansion of modern society, the need for proper nutrition, health, and food safety among people has increased significantly. Spirulina (Spirulina platensis), It is considered one of the most valuable microalgae with high production efficiency. It is known as one of the best dietary supplement options due to its unique nutritional and healthy properties. Spirulina, as a natural food supplement, has the ability to provide essential nutrients to the body and can play an important role in nutrition. In addition to supplemental applications, this substance is also widely used in the food, pharmaceutical and cosmetic industries. Spirulina powder can also be added to a variety of foods such as bread, cakes and biscuits to significantly increase the nutritional value of these products. Spirulina extract can also be used in the production of health and beauty products. In addition, the antioxidant properties and immune-boosting role of Spirulina make it a promising option as a natural drug in research related to the treatment of cancer and liver diseases. As a whole, vast application of Spirulina have been proved in aquatic nutrition, contribution to treat diseases, healthy antiaging properties, use in effluent purification, biofuel and power production, biodegrable film and solidifying cement in civil engineering. This article aims to provide comprehensive information about the nutritional composition, extraction methods, life cycle and beneficial effects of Spirulina in different fields and thus can contribute to the advancement of the Spirulina-related industryبا گسترش جامعه مدرن، نیاز به تغذیه مناسب، سلامت و ایمنی مواد غذایی مردم به شکل قابلتوجهی افزایش یافته است. اسپیرولینا (Spirulina platensis)، یکی از ارزشمندترین ریزجلبکها با بازده بالا به شمار میرود .به واسطه خواص تغذیهای و سلامتی بینظیر خود، به عنوان یکی از بهترین گزینههای مکمل غذایی شناخته شده است. اسپیرولینا به عنوان یک مکمل غذایی طبیعی قابلیت تأمین مواد مغذی ضروری بدن را دارد و میتواند نقش مهمی در تغذیه ایفا کند. این ماده علاوه بر کاربردهای مکملی، به طور گسترده در صنایع غذایی، دارویی و آرایشی نیز مورد استفاده قرار میگیرد. پودر اسپیرولینا همچنین میتواند به انواع غذاها مانند نان، کیک و بیسکویت افزوده شود تا ارزش غذایی این محصولات را به صورت قابل توجهی افزایش دهد. عصاره اسپیرولینا قابلیت استفاده در تولید محصولات بهداشتی و زیبایی را نیز دارد. افزون بر این، ویژگیهای آنتیاکسیدانی و نقش تقویتکننده سیستم ایمنی اسپیرولینا، آن را به گزینهای امیدوارکننده بهعنوان یک داروی طبیعی در تحقیقات مرتبط با درمان سرطان و بیماریهای کبدی تبدیل کرده است. بطوری که کاربرد گسترده آن در تغذیه آبزیان، کمک به درمان بیماریها، خواص سلامتی و ضد پیری، استفاده در تصفیه فاضلابها و استفاده به عنوان سوختهای زیستی و بهیینهسازی تولید برق، تولید فیلمهای زیست کامپوزیت و مقاومسازی بتون در عملیات عمرانی به اثبات رسیده است. این مقاله با هدف ارائه اطلاعات جامع درباره ترکیبات تغذیهای، روشهای استخراج، چرخه زندگی و تأثیرات مفید اسپیرولینا در ابعاد مختلف تدوین شده و به این ترتیب میتواند در پیشبرد صنعت مرتبط با اسپیرولینا سهم داشته باشد.https://jfst.modares.ac.ir/article_28776_75055e7261261adfc923e0e5434455bd.pdfدانشگاه تربیت مدرسعلوم و فنون شیلات2322-551314420260306Evaluation of the Quality and Shelf-life of Bighead Carp Fish Sausage Containing Different Levels of boned-in Common Kilka (Clupeonella cultriventris) During Refrigerated Storageارزیابی کیفیت و ماندگاری سوسیس ماهی بیگهد حاوی مقادیر مختلف گوشت استخوانگیری نشده ماهی کیلکای معمولی (Clupeonella cultriventris) طی نگهداری در یخچال3483642877710.48311/jfst.2026.119503.82468FAخدیجهعلیدوستیگروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات و محیط زیست ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان0009-0002-7251-7263بهارهشعبانپورگروه عمل آوری محصولات شیلاتی ، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایرانسید مهدیاجاقگروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانسید ولیحسینیگروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرانپرستوپورعاشوریگروه عمل آوری محصولات شیلاتی ، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایرانJournal Article20251221This study investigated the effect of replacing different levels of boned-in minced Kilka (10% and 25%) on the quality and shelf-life of Bighead carp fish sausage during 30 days of refrigerated storage. Three treatments were produced: a control group (100% Bighead carp meat), a 90:10 ratio (Bighead to Kilka), and a 75:25 ratio (Bighead to Kilka). Physicochemical, microbial, and sensory evaluations revealed that although the thiobarbituric acid (TBA) values increased significantly with the higher inclusion of boned-in Kilka meat, the total viable count (TVC) in the 25% treatment was significantly lower than that of the control. Furthermore, while the substitution did not cause significant changes in volatile basic nitrogen (TVB-N), psychrotrophic bacteria, water holding capacity (WHC), pH, or gel breaking force, the treatments containing boned-in Kilka numerically exhibited the most favorable WHC and the lowest levels of pH, psychrotrophic bacteria, and TVB-N. Regarding sensory attributes, the 10% boned-in Kilka treatment showed no significant difference from the control; however, the 25% treatment received the lowest scores for flavor and overall acceptability. The findings of this research indicated that although the 25% boned-in Kilka treatment demonstrated the best performance across most measured indices, the 10% treatment is recommended as the optimum formulation. This is due to its positive impact on key indices while maintaining sensory characteristics, thereby establishing an ideal balance between microbial stability and marketability.در این پژوهش تأثیر جایگزینی مقادیر مختلف گوشت چرخکرده کیلکا استخوانگیری نشده ( مقادیر 10 و 25 درصد) بر کیفیت و ماندگاری سوسیس ماهی بیگ هد طی 30 روز نگهداری در یخچال مورد بررسی قرار گرفت. سه تیمار سوسیس ماهی شامل شاهد حاوی 100 درصد گوشت ماهی بیگ هد، تیمار 90:10 درصد بیگ هد به کیلکا و تیمار 75:25 درصد بیگ هد به کیلکا تولید شد. نتایج ارزیابی های فیزیکی، شیمیایی، میکروبی و حسی نشان داد، اگرچه میزان تیوباربیوتوریک اسید با افزایش درصد گوشت کیلکا استخوانگیری نشده بهطور معناداری افزایش یافت. در حالی که بار میکروبی کل در تیمار حاوی 25% گوشت کیلکا استخوانگیری نشده به طور معناداری کمتر از شاهد بود. از طرفی، گرچه جایگزینی مقادیر مختلف کیلکا استخوانگیری نشده سبب تغییرات معناداری در ترکیبات ازته فرار، باکتریهای سرمادوست، ظرفیت نگهداری آب، میزان pH و نیروی شکست ژل نشد، اما به لحاظ عددی، مطلوبترین ظرفیت نگهداری آب و پایینترین میزان pH، باکتریهای سرمادوست و ترکیبات ازته فرار مربوط به تیمارهای حاوی کیلکا استخوانگیری نشده بود. از نظر ارزیابی شاخصهای حسی تیمار حاوی 10% کیلکا استخوانگیری نشده تفاوت معناداری با شاهد نداشت؛ اما تیمار 25% کمترین میزان طعم و پذیرش کلی را کسب نمود. یافتههای این پژوهش نشان داد اگرچه تیمار حاوی 25% گوشت کیلکا استخواگیری نشده در بیشتر شاخصهای مورد بررسی بهترین عملکرد را داشت. اما به دلیل کاهش ویژگیهای حسی، تیمار حاوی 10% کیلکا استخوانگیری نشده به سبب تأثیر مثبت بر عمده شاخصهای مورد بررسی میتواند به عنوان تیمار بهینه تعادلی بین پایداری میکروبی و بازارپسندی ایجاد کند.https://jfst.modares.ac.ir/article_28777_137c77c43a107ab28e59ae80d25dd86d.pdfدانشگاه تربیت مدرسعلوم و فنون شیلات2322-551314420260220Analysis of spatial changes in physicochemical indicators and their effect on primary production (chlorophyll-a) on the southern coast of the Caspian Sea using a hierarchical regression modelواکاوی تغییرات مکانی شاخصهای فیزیکی–شیمیایی و اثر آنها بر تولید اولیه (کلروفیل-آ) در سواحل جنوبی دریای خزر با استفاده از مدل رگرسیون سلسله مراتبی3653802877810.48311/jfst.2026.117627.82459FAسمیهنهاوندیاندانشگاه تربیت مدرس، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، گروه فیزیک دریاییصدیقهارجمندیفیزیک دریا، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایراننعمتمحمودیگروه تکثیر و پرورش آبزیان، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایرانJournal Article20251221This study investigated the spatial variability of key physical parameters and their role in controlling chlorophyll-a distribution on the southeastern continental shelf of the Caspian Sea, focusing on the coastal waters of Babolsar, Nowshahr, and Ramsar. Field measurements were conducted in spring 2012 using a CTD profiler, with data processed according to the TEOS-10 standard. The mixed layer depth was calculated using a density threshold of 0.5 kg.m⁻³, revealing significant spatial variations ranging from 5 m to 16 m across the study area. Analysis of variance revealed significant spatial differences in salinity, dissolved oxygen, and chlorophyll-a concentrations, but not in temperature. A strong inverse pattern was observed, with the highest salinity in Babolsar (13.95 g.kg⁻¹) coinciding with the lowest chlorophyll-a, and the lowest salinity in Nowshahr (13.34 g.kg⁻¹) corresponding to the highest chlorophyll-a. A hierarchical regression model identified salinity (β = -0.651) and temperature (β = -0.525) as significant negative predictors, collectively explaining 46.3% of the variance in chlorophyll-a. These results demonstrate that primary production in this region is predominantly controlled by physical processes regulating nutrient availability.این مطالعه به بررسی تغییرات مکانی پارامترهای فیزیکوشیمیایی و نقش آنها در پیشبینی کلروفیل-آ در سواحل جنوبی دریای خزر (بابلسر، نوشهر و رامسر) پرداخت. اندازهگیریها در بهار ۱۳۹۱ با دستگاه CTD انجام و دادهها بر اساس استاندارد TEOS-10 اصلاح شدند. عمق لایه آمیخته با استفاده از روش آستانه بر پایه نیمرخ چگالی و با آستانه 5/0 kg.m⁻³ محاسبه شد که تغییرات مکانی قابل توجهی از ۵ متر تا ۱۶ متر در مناطق مختلف نشان داد. نتایج نشان داد شوری، اکسیژن محلول و کلروفیل-آ تغییرات مکانی معناداری دارند. بالاترین شوری در بابلسر (g.kg⁻¹ 95/13) با کمترین کلروفیل-آ و کمترین شوری در نوشهر (g.kg⁻¹ 34/13) با بیشترین کلروفیل-آ مشاهده شد. مدل رگرسیون سلسله مراتبی به منظور تعیین میزان نقش پارامترهای مختلف در تعیین کلروفیل-آ، نشان داد شوری و دما پیشبینکنندههای منفی و معنادار هستند و 3/46% از واریانس آن را تبیین میکنند. نتیجهگیری کلی حاکی از کنترل شدید تولید اولیه توسط عوامل فیزیکی مؤثر بر دسترسی مواد مغذی است.https://jfst.modares.ac.ir/article_28778_2c5f3e299fe9689225571a70f336a93e.pdf