جستجو در مقالات منتشر شده


۱۷ نتیجه برای صفائی


دوره ۹، شماره ۶ - ( بهمن و اسفند ۱۳۹۷ )
چکیده

این مقاله در چارچوب «رده­شناسی نقش­گرای نظام­مند» و با تکیه بر تعمیم­های رده­شناختی متیسن (۲۰۰۴) کوشیده است، رفتارهای رده­شناختی نظام آغازگر دو زبان فارسی و ترکی آذری را که به لحاظ نَسبی به دو خانواده زبانی متفاوت متعلق­اند، توصیف و مقایسه کند. به بیانی مشخص­تر، این پژوهش تلاش کرده است به این پرسش اساسی پاسخ دهد که با توجه به تعمیم­های رده­شناختی متیسن، نظام آغازگر و مشخصاً سه زیرنظام «نشان­داری آغازگر»، «گزینش آغازگر»، و «نوع آغازگر» در زبان فارسی چه تفاوت­ها و شباهت­هایی با آن نظام­ها در زبان ترکی آذری دارند.
مطالعه حاضر نشان داد که دو زبان فارسی و ترکی آذری ۱) دارای ساخت آغازگری ـ پایان­بخشی تقریباً همانند هستند، ۲) با آغازگرهای بی­نشان و نشان­دار به یک شکل برخورد می­کنند، ۳) افزون بر آغازگر ساده، دارای آغازگر چندگانه نیز هستند، ۴) با عناصر سازنده آغازگر چندگانه به یک شکل برخورد می­کنند و ۵) دارای نظام آغازگر وجه­آزاد هستند. این یافته­ها نشان می­دهد که دو زبان فارسی و ترکی آذری که به لحاظ نَسبی کاملاً متفاوت هستند، دارای نظام آغازگر و مشخصاً سه زیرنظام «نشان­داری آغازگر»، «گزینش آغازگر»، و «نوع آغازگر» مشابهی هستند. این نتیجه با «اصل سازگاری محوری» هم­سو است. بر اساس این اصل، زبان­ها با توجه به محور جانشینی/ نظام و نه محور هم­نشینی/ ساخت، گرایش به سازگاری بیشتر با یکدیگر دارند.
 

 
پریما حاجی علیزاده، محسن صفائی، رضا ندرلو، مهدی قدرتی شجاعی،
دوره ۱۰، شماره ۲ - ( نسخه ویژه خلیج فارس ۱۴۰۰ )
چکیده

این تحقیق با هدف بررسی توزیع زمانی و مکانی خرچنگ Opusia indica در ذخیره‌گاه زیست‌کره حرا در خلیج‌فارس صورت گرفت. نمونه‌برداری به‌صورت فصلی (چهارفصل) از زمستان ۱۳۹۷ تا پاییز ۱۳۹۸ انجام شد. نمونه‌برداری در پنج منطقه و در هر منطقه از سه زیستگاه با استفاده از کوادرات فلزی به ابعاد ۲۵*۲۵ سانتیمتر صورت گرفت. در هر زیستگاه، عوامل محیطی شامل دما، شوری، اکسیژن محلول، اسیدیته به همراه میزان مواد آلی و دانه‌بندی رسوبات اندازه‌گیری شد. نتایج نشان دادند با افزایش پیچیدگی زیستگاه فراوانی و زیست‌توده گونه Opusia indica روند کاهشی دارد. بیشترین فراوانی و زیست‌توده ازنظر فصلی، به ترتیب در زمستان و پاییز و کمترین فراوانی و زیست‌توده در بهار مشاهده شد که اختلاف معنی‌داری در بین زیستگاهها و فصول وجود داشت (P < ۰,۰۵). شوری در بین زیستگاه‌ها اختلاف معنی‌داری را نشان داد، اما دارای تغییرات فصلی نبود. درحالیکه دما در بین زیستگاه‌ها اختلاف معنی‌داری را نشان نداد اما دارای تغییرات فصلی بود. در میزان اکسیژن محلول و اسیدیته در بین زیستگاه‌ها و در بین فصول تفاوت معنی‌داری مشاهده گردید. تغییرات معنیداری بین زیستگاهها و فصول در دانه‌بندی رسوب مشاهده شد درحالی‌که مقدار مواد آلی فقط اختلاف بین زیستگاه‌ها را نشان داد. همچنین، تحلیل همبستگی کندال بین عوامل محیطی (دما، شوری، اکسیژن محلول و اسیدیته) با فراوانی و زیست‌توده نشان از وجود همبستگی معنی‌دار بین این عوامل محیطی داشت، اما بین فراوانی و زیست‌توده با میزان مواد آلی هیچ همبستگی معناداری مشاهده نشد. نتایج حاصله کمک به درک بهتر وضعیت این‌گونه در بوم‌سازگان مانگرو می‌کند.


دوره ۱۰، شماره ۳ - ( مرداد و شهریور ۱۳۹۸ )
چکیده

رده­شناسی نقش­گرای نظام­مند یا به اختصار رده­شناسی نظام­مند به بررسی تفاوت­ها و شباهت­های موجود در نظام­های زبان­ها می­پردازد. هدف بنیادی رده­شناسی نظام­مند دست­یابی به تعمیم­های تجربیِ قابل اعمال به تمام زبان­های جهان است. در راستای این هدف، متیسن (۲۰۰۴) به مجموعه­ای از تعمیم­های رده­شناختی دست یافته و در ارتباط با آن تعمیم­ها، مدعی شده است که آن­ها را می­توان در توصیف هر زبان و نیز در تلاش در جهت گسترش تبیین­های رده­شناختی در چارچوب دستور نقش­گرای نظام­مند به­کار بست.
هدف از انجام این پژوهش، توصیف رفتارهای رده­شناختی بندهای مادی در زبان فارسی با توجه به تعمیم­های رده­شناختی متیسن (۲۰۰۴) درخصوص آن بندهاست. 
بر اساس یافته­های پژوهش حاضر، در بندهای مادی زبان فارسی، ۱) در کنار دو مشارک ذاتی کنشگر و مقصد، مشارک­های دیگری، یعنی دریافت­کننده/ گیرنده، وادارنده، دامنه، و شاخص، نیز در نمود فرایند دخیل هستند، ۲) گستره مشارک ذاتی کنشگر بسیار وسیع است، ۳) هر یک از مشارک­های غیرذاتی یادشده در بالا به طریقی به بند مادی اضافه می­شوند. برای مثال،‌ مشارک وادارنده از طریق فرایند سببی­سازی به یک بند مادی افزوده می­شود، ۴) حالت­نمایی مشارک­ها به نظر نسبتاً صریح است، و ۵) انتقال مالکیت به­صورتی متفاوت از سلب مالکیت بازنمایی می­یابد.      
 
محسن صفائی، فائزه ایزدی فر، سیامک بهزادی،
دوره ۱۳، شماره ۳ - ( ۷-۱۴۰۳ )
چکیده

صفات اندازشی و شمارشی گونه های غالب زمین کن ماهیان (زمین کن دم نواری Platycephalus indicus، زمین کن خال باله Grammmoplites suppositus و زمین کن زبر Grammoplites scaber) که به عنوان صید ضمنی میگو و همچنین در صید مشتاهای شهر بندرعباس به دام افتاده بودند، طی ۱۸ ماه از فروردین ۱۴۰۱ تا مهر ۱۴۰۲ مورد ارزیابی قرار گرفت. در مجموع ۱۹ ویژگی اندازشی و ۶ ویژگی شمارشی آنها ثبت شد. میانگین طول کل و وزن ماهی ها به ترتیب در گونه P.indicus (۹/۲±۶/۲۳) سانتی­متر، (۴/۷۸±۹/۹۹) گرم و در گونه  G.suppositus (۷/۶±۴/۲۰) سانتی­متر، (۷/۳۳±۴/۶۷) گرم و همچنین در گونه G.scaber  (۹/۵±۲/۱۸) سانتی­متر ، (۲/۰±۱۷/۳۱) گرم  بود. گونه P.indicus دارای بیشترین میزان در بین همه صفات اندازشی اندازه گیری شده (به جز ارتفاع سر، ارتفاع بدن و ارتفاع سر در ناحیه چشمی) و کمترین آن (به جز طول سر و ارتفاع باله مخرجی) در گونه G.scaber بودند. در بررسی صفات شمارشی نیز بیشترین و کمترین تعداد خار آبششی نیز به ترتیب در گونه های G.suppositus و G.scaber  بود. تعداد شعاع های باله سینه ای نیز در گونه G.suppositus بیشترین تعداد و کمترین آن در P.indicus مشاهده شد. سه گونه مورد مطالعه در گروه های سنی مختلف، اختلاف معنی داری بین پارامترهای مختلف اندازشی و شمارشی (به جز تعداد شعاع های باله پشتی اول) نشان دادند. نتایج این پژوهش نشان داد تجزیه و تحلیل صفات اندازشی و شمارشی به عنوان ابزار مفیدی برای تفکیک گونه های زمین کن ماهیان مورد مطالعه در این تحقیق می باشد.
 


دوره ۱۳، شماره ۱۲ - ( ۱۲-۱۳۹۲ )
چکیده

طراحی یک استراتژی کنترل که جهت عملکرد یک سیستم قوای محرکه هیبرید در انواع جاده ها و سیکل های حرکتی مناسب باشد، یکی از زمینه های چالش برانگیز در حوزه ی خودروهای هیبرید است. استراتژی های کنترلی هوشمند پاسخی به این نیاز هستند. در یک استراتژی کنترل هوشمند، سیگنال های کنترلی موردنیاز باتوجه به نوع سیکل رانندگی که خودرو در آن حرکت می کند، تعیین می گردند. این مهم با کمک یک واحد شناسایی سیکل رانندگی انجام می گیرد. در این مقاله، روند طراحی یک واحد شناسایی سیکل رانندگی که عملکرد آن براساس منطق فازی می باشد، ارائه شده است. ایده ی اصلی آن است که هر سیکل رانندگی با یک درجه ی عضویت مشخص، شبیه به سیکل های رانندگی مرجع می باشد. براین اساس متناظر با درجات شباهت هریک از سیکل های رانندگی مرجع، استراتژی کنترل سیستم قوای محرکه هیبرید متأثر از استراتژی بهینه طراحی شده برای آن سیکل مرجع است. دراینجا، با تعیین مجموعه مشخصات رانندگی مناسب ازطریق یک الگوریتم انتخاب مشخصه، شناسایی سیکل رانندگی صورت گرفته است. همچنین درجات عضویت فازی متناظر با سیکل های مرجع با استفاده از الگوریتم خوشه بندی فازی تعیین شده است. در پایان، کیفیت عملکرد واحد شناسایی سیکل فازی طراحی شده بررسی شده است.

دوره ۱۴، شماره ۳ - ( ۹- )
چکیده

در عصر اطلاعات، داده­ها که سرمایه­های ارزشمند افراد، سازمان­ها و دستگاه­ها محسوب می­شوند از چنان پیچیدگی­هایی برخوردار شده­اند که رهیافت­ها و روش­های مرسوم سنّتی دیگر قابل استفاده نبوده، یا حداقل کارامد نیستند. این قبیل پیچیدگی­ها که به نام مسئله کلان­ داده شناخته می­شود، استخراج مقرون­به­صرفه ارزش نهفته در مجموعه داده­هایی است که کابردهای نوین (نظیر کسب­وکار الکترونیک، پژوهش­های علمی، پایش، موتورهای جستجو، شبکه­های اجتماعی، و مراقبت سلامت) با آنها مواجه هستند. پیچیدگی­های کلان داده­ها با سه بُعد اصلی زیر معرفی می­شود: حجم بالا، تنوع بالا، و سرعت بالا (که به ۳Vs هم مشهور است). اولین و اساسی­ترن گام در مدیریت داده­ها (از جمله مدیریت کلان داده­ها) طراحی و به­کارگیری یک مدل داده مناسب، به عنوان سنگِ­بنای  سایر اقدامات مدیریت داده­ها (نظیر تحقیق و توسعه زبان­های پایگاه داده، سیستم مدیریت پایگاه داده، ابزراها، روش­ها، الگوریتم­ها و غیره) می­باشد.
در این مقاله، یک مدل داده مناسب برای کلان داده­ها طراحی و ارائه شده است که در آن ویژگی­ها و خصیصه­های لازم برای مسئله کلان داده­ها (شامل یکپارچگی، کامل­بودن، مقیاس­پذیری، انعطاف، سازگاری، و موثربودن) لحاظ شده­اند. به عنوان یک مدل داده، بازنمایش داده­ها طراحی شده و قیدهای جامعیت ضمنی  برای مدل داده ابر گراف تودرتو HNG) ) ارائه شده است. نتایج ارزیابی عملی نشان می­دهد که مدل داده پیشنهادی از مدل­ها داده­ای که در حال حاضر استفاده می­شوند (نظیر مدل سندمبنا، گرافی، و گرافی سندمبنا) از نظر زمان­پاسخ­گویی عملکرد بهتری دارد.

دوره ۱۷، شماره ۲ - ( ۲-۱۳۹۶ )
چکیده

در سال‌های اخیر استفاده از ذرات تو خالی در صنعت و در فرایند پاشش حرارتی توسعه یافته است. در ذرات توخالی بر خلاف ذرات فشرده، تغییر حجم گاز نقش مهمی در دینامیک برخورد قطره به سطح و نیز شکل اسپلت ایجاد شده ایفا می‌کند. درفرایند پاشش حرارتی، سرعت‌های برخورد قطرات توخالی به سطح در محدوده ۵۰ m/s – ۳۰۰ m/s قرار دارند، از اینرو تغییرات فشار و حجم گاز محبوس می‌تواند مهم باشد. در تحقیق حاضر با استفاده از مدل کسر حجمی سیال برای جریانات تراکم‌پذیر، برخورد یک قطره توخالی به سطح و انجماد آن، در شرایط واقعی پاشش حرارتی و با سرعت‌های برخورد ۵۰ m/s تا ۳۰۰ m/s شبیه‌سازی شده است. در اندک لحظاتی پس از برخورد قطره به سطح یک موج فشاری در هوا ایجاد می‌شود. این موج، مقدار ورتیسیته را در اطراف مرز مشترک دو سیال زیاد می‌کند که این امر تاثیر زیادی بر شکل اسپلت‌های بوجود آمده دارد . نتایج حاصل نشان می‌دهد شکل اسپلت‌های ایجاد شده در محدوده سرعتی ۵۰ m/s – ۳۰۰ m/s کاملا متفاوت با یکدیگر است و در سرعت‌های بالاتر برخورد، اسپلت ایجاد شده دارای تخلخل بیشتری است

دوره ۱۷، شماره ۸ - ( ۸-۱۳۹۶ )
چکیده

در تحقیق حاضر برخورد یک قطره توخالی ZrO۲ در حالت کاملا مذاب و نیمه مذاب به سطح، بصورت عددی شبیه‌سازی شده است. در ابتدا با ارائه یک مدل تحلیلی، تولید ذره توخالی از ذره آگلوموره بررسی شده است. با کمک این مدل می‌توان قطر ذره، قطر هسته جامد و ضخامت پوسته ذره توخالی تولیده شده را پیش‌بینی کرد. نتایج این بخش نشان می‌دهد در مقادیر تخلخل اولیه کم (p = ۰,۲) ذره توخالی بوجود نمی‌آید. در ادامه، از داده‌های مدل تحلیلی به عنوان داده‌های ورودی برای شبیه‌سازی عددی استفاده شده است. در مدل عددی، هسته جامد مرکزی بصورت یک سیال با ویسکوزیته بالا در نظر گرفته شده است. با توجه به وجود گاز محبوس در قطره توخالی، تغییرات چگالی و حجم گازدر حین برخورد به سطح بسیار مهم می‌شوند. ازاینرو شکل تراکم‌پذیر معادلات حاکم استفاده شده است. نتایج حاصل نشان می‌دهد که هیدرودینامیک و زمان انجماد برخورد یک قطره توخالی کاملا مذاب به سطح، با برخورد قطره توخالی نیمه مذاب به سطح، تفاوت دارد. وجود هسته جامد مرکزی در حالت قطره نیمه مذاب، مانع از تشکیل جت ناهمسو می‌شود. به همین دلیل، یک قطره توخالی نیمه مذاب، سریعتر از یک قطره توخالی کاملا مذاب، منجمد می‌شود. زمان کلی انجماد در حالت کاملا مذاب، ۳۵ μs و در حالت نیمه مذاب، ۱۲ μs است. .همچنین اسپلت حاصل برخورد یک قطره نیمه مذاب، پیوسته‌تر از اسپلت یک قطره کاملا مذاب است.

دوره ۱۸، شماره ۵ - ( ۶-۱۳۹۷ )
چکیده

مدلهای پیوسته اصلاح شده به علت توانایی محاسبات پارامترهای مختلف و دقت بالا، قابل مقایسه با مدلهای اتمی هستند، بنابراین، در نانومکانیک بسیار مورد توجه قرار گرفته اند. با میل کردن ابعاد ساختار به نانو، تئوری پیوستگی کلاسیک قابلیت پیش بینی رفتار نانوساختارها را به دلیل وابستگی خواص به اندازه ندارد که آنرا اثر اندازه می نامند. در این تحقیق، ابتدا معادلات ارینگن از الاستیسیته غیرمحلی در تئوریهای کلاسیک تیر اولر- برنولی و تیموشنکو اعمال شدند. سپس با کمک جبر خطی و روش فضای حالت دستگاه معادلات دیفرانسیل منتجه حل و بررسی شدند. دو نوع بار نقطه ای و گسترده به همراه چهار شرط تکیه گاهی رایج در این مطالعه در نظر گرفته شد و حداکثر خیز نانو تیرها برای تمام شرایط مرزی با استفاده از متغیرهای حالت و جبر ماتریس بدست آمد. نتایج به دست آمده برای پارامترهای هندسی مختلف، شرایط مرزی و مقادیر مختلف پارامترغیر محلی برای نشان دادن اثرات هر یک ارائه شده است. نتایج نشان داد که حداکثر خیز بدون بعد برای تمام شرایط مرزی و هردو نوع بارگذاری نقطه ای و گسترده با افزایش پارامتر غیر محلی افزایش می یابد که نشانگر این امر هست که با افزایش پارامتر غیر محلی، سفتی نانو تیر کاهش می یابد.

دوره ۱۹، شماره ۶ - ( خرداد ۱۳۹۸ )
چکیده

در این مقاله به ارایه سیستمی بر مبنای خوشه‌بندی فازی برای نمایش تغییرات میدان جریان در ناحیه خروجی روتور توربوماشین گریز از مرکز پرداخته شده است. آنچه در پژوهش‌های انجام‌گرفته در حوزه توربوماشین‌ها حایز اهمیت است، نیاز تمامی زمینه‌ها به درک صحیح از پدیده‌های جریان داخل توربوماشین است که از پیچیدگی‌هایی برخوردار است. به همین سبب از پیشرفته‌ترین تجهیزات آزمایشگاهی در این راستا استفاده می‌شود که با مسایلی از قبیل زمان‌بری، هزینه بالا و تعداد زیاد آزمایش‌های مورد نیاز همراه است که اهمیت شبیه‌سازی و رصد پدیده‌های جاری در آن را به‌واسطه الگوریتم‌های هوش مصنوعی دوچندان می‌کند. سیستم حاضر براساس خوشه‌بندی فازی به‌گونه‌ای عمل می‌کند که داده‌های مکانی (از سیستم اندازه‌گیری تصویر ذره‌ای) توسط تعداد خوشه معین به نمایش میدان در زمان اولیه می‌پردازد، سپس با اعمال تغییرات در خوشه مربوط به رشته داده‌های زمانی (از سیستم اندازه‌گیری بادسنجی لیزری) که حاوی تغییرات ثبت‌شده از جریان در طول زمان داده‌برداری است، داده‌های جدید میدان در گام زمانی جدید حاصل می‌شود و با خوشه‌بندی مجدد داده‌ها، نمایش تغییرات میدان جریان در فضای فازی صورت می‌پذیرد. در مقاله حاضر، میدان جریان برای شش گام زمانی پیاپی مورد بررسی قرار گرفته است که نتایج خروجی سیستم، تغییرات میدان جریان ناشی از چرخش روتور در زوایای مختلف را در ناحیه داده‌برداری‌شده نشان می‌دهد.


دوره ۱۹، شماره ۱۲۲ - ( فروردین ۱۴۰۱ )
چکیده

 متابولیت‌های ثانویه جلبک‌های قهوه‌ای به دلیل فعالیت‌های بیولوژیکی مختلف از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. در این پژوهش هدف بررسی دو روش استخراج  ماسیراسیون و اولتراسوند جهت تهیه عصاره از جلبک پادینا و ارزیابی عملکرد و کارایی روش‏های استخراج بر خواص آنتی‏اکسیدانی، فعالیت آنزیمی و ضدمیکروبی عصاره‏های تولیدی بود. عصاره جلبک پادینای تهیه شده با روش اولتراسوند از محتوای فنول (۴۵/۴۳ میلی‏گرم گالیک اسید در گرم) و فلاونوئید کل (۵۹/۲۴ میلی‏گرم کوئستین در هر گرم) بیشتری برخوردار بود. این در حالی است که حداکثر مهار رادیکال‏های آزاد در عصاره جلبک تهیه شده با روش ماسیراسیون مشاهده شد. عصاره جلبک پادینای تهیه شده با روش اولتراسوند بالاترین فعالیت بازدارندگی استیل کولین استراز را داشت و قوی‏ترین مهار تولید اکسید نیتریک در این عصاره مشاهده شد. باکتری‏های اشریشیا کلی و لیستریا اینوکوا ز بقیه میکروارگانیسم‏ها در برابر عصاره جلبک پادینا مقاوم‏تر بودند و نتایج آزمون میکروبی نشان داد عصاره جلبک پادینای تهیه شده به روش اولتراسوند در مقایسه با روش ماسیراسیون خاصیت ضدمیکروبی بیشتری داشت. در مجموع، نتایج به‌دست‌آمده شواهد ارزشمندی برای فعالیت آنتی‌اکسیدانی، آنتی‏آلزایمری و ضدمیکروبی ناشی از جلبک پادینا ارائه می‌دهد که می‌تواند رویکرد احتمالی آن را در استفاده درمانی برجسته کند.

دوره ۱۹، شماره ۱۲۳ - ( اردیبهشت ۱۴۰۱ )
چکیده

در چند دهه اخیر تقاضا جهت استفاده از ترکیبات طبیعی  فراسودمند در فراورده‏های غذایی و دارویی افزایش یافته است. هدف از این تحقیق مقایسه ترکیبات فیتوشیمیایی و ویژگی‏های آنتی‏اکسیدانی، آنتی‏آلزایمری و ضدمیکروبی عصاره جلبک پادینا و سارگاسوم استخراج شده با فراصوت بود. نتایج این تحقیق نشان داد اسید بوتانوئیک مهمترین ماده موجود در عصاره پادینا و سارگاسوم بود. محتوای کل پلی‏فنول، فلاونوئید و شاخص IC۵۰ عصاره پادینا و سارگاسوم به ترتیب ۴۵/۴۳ و ۶۳/۴۶ میلی‏گرم گالیک اسید در گرم، ۵۹/۲۴ و ۴۰/۵۵ میلی‏گرم کوئرستین در گرم و  ۳۸/۱۰ و  ۷۷/۳۰ گرم بر میلی‏لیتر بود. فعالیت بازدارندگی استیل کولین استراز عصاره جلبک پادینا و سارگاسوم به ترتیب  ۵/۴۲ و ۱۶/۲۵ درصد بود. همچنین نتایج نیتریک اکساید (NO) حاکی از آن بود که با افزایش غلظت هر دو عصاره جلبک پادینا و سارگاسوم فعالیت بازدارندگی نیتریک اکساید افزایش یافت. با این وجود عصاره جلبک پادینا قوی‏ترین فعالیت بازدارندگی نیتریک اکساید را در تمام غلظت‏ها داشت. همچنین نتایج نشان داد عصاره جلبک پادینا از خاصیت ضدمیکروبی بیشتری در مقایسه با عصاره جلبک سارگاسوم برخوردار بود. حداقل غلظت مهارکنندگی عصاره جلبک پادینا در ۵/۱۲ میلی­گرم بر میلی­لیتر بر روی باکتری استافیلوکوکوس اورئوس  به­دست آمد. عصاره جلبک پادینا در۵۰ میلی­گرم بر میلی­لیتر بر روی باکتری استافیلوکوکوس اورئوس اثر باکتری­کشی داشت. در نهایت توصیه می‏گردد از عصاره جلبک سارگاسوم جهت بهره‏مندی از خواص آنتی‏اکسیدانی و  از عصاره جلبک پادینا به منظور بهره‏مندی از مزایای آنتی‏آلزایمری و خواص ضدمیکروبی استفاده شود.

دوره ۱۹، شماره ۱۲۷ - ( شهریور ۱۴۰۱ )
چکیده

امروزه با ارتقاء سطح آگاهی­ و تغییر نگرش مردم، تقاضا برای مواد غذایی فراسودمند افزایش یافته است. ترکیبات مؤثره سیاه‏دانه با دارا بودن خواص آنتی‏اکسیدانی و ضدمیکروبی مورد توجه محققان زیادی است. این تحقیق با هدف بهره‏مندی از خواص عملگرایی روغن سیاه‏دانه در یک مدل غذایی انجام شد. در فاز اول عدد پراکسید، رنگ و ویژگی‏های ضدمیکروبی روغن سیاه‏دانه در حالت آزاد و ریزپوشانی‏شده با آلژینات بررسی شد. در فاز دوم ویژگی‏های میکروبی و حسی ۴ نمونه گاناش شکلاتی (بدون نگهدارنده (G)، بدون نگهدارنده+میکروب‏های تلقیح شده (GM)، حاوی ۳ درصد روغن سیاه‏دانه آزاد+میکروب‏های تلقیح شده (GOM) و حاوی ۳ درصد روغن سیاهَ‏دانه ریزپوشانی‏شده+میکروب‏های تلقیح شده (GOM)) با یکدیگر مقایسه شدند. نتایج فاز اول نشان داد حداقل غلظت بازدارندگی (MIC) و ‏کشندگی (MBC) روغن سیاه‏دانه در حالت آزاد بر سالمونلا‏ تیفی‏موریوم، اشریشیاکلای، استافیلوکوکوس‏اورئوس، آسپرژیلوس‏نایجر و کاندیدا آلبیکانس بیشتر از حالت ریزپوشانی شده بود. همچنین بیشترین و کمترین اثر ضدمیکروبی روغن سیاه‏دانه به ترتیب بر روی کاندیدا آلبیکانس و اشریشیاکلی مشاهده شد. عدد پراکسید و رنگ روغن سیاه‏دانه در حالت آزاد بیش از حالت ریزپوشانی‏شده بود. نتایج فاز دوم نیز نشان داد حضور روغن سیاه‏دانه در فرمولاسیون گاناش شکلاتی سبب کاهش بار میکروبی نمونه‏های تولیدی شد. این در حالی بود که عملکرد ضدمیکروبی روغن سیاه‏دانه در حالت آزاد در کاهش بار میکروبی مدل غذایی بیشتر از حالت ریزپوشانی شده بود. در نهایت نتایج ارزیابی حسی نشان داد گاناش شکلاتی حاوی روغن سیاه‏دانه ریزپوشانی شده از ویژگی‏های حسی بهتری در مقایسه با نمونه حاوی روغن سیاه‏دانه در حالت آزاد برخوردار بودند.
 

دوره ۱۹، شماره ۱۳۰ - ( آذر ۱۴۰۱ )
چکیده

امروزه بیماری های مشترک بین انسان و دام (زئونوز) وکنترل بیماری ها و مسمومیت های ناشی از غذای با منشاء دام از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه به اهمیت گوشت در انتقال باکتری های بیماری زا مثل سالمونلا، در این تحقیق کنترل و کاهش بار میکروبی این باکتری با استفاده از اسانس گیاه کاکوتی منطقه خراسان شمالی در محیط in vitro بررسی شد. گیاه کاکوتی کوهی از کوه های شهرستان بجنورد در استان خراسان شمالی تهیه و اسانس آن با استفاده از دستگاه کلونجر صنعتی استخراج شد. ترکیبات اسانس با آنالیز شیمیایی و با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی GC/MS به دست آمد. نتایج آنالیز نشان داد که اسانس کاکوتی کوهی حاوی ۲۴ ترکیب شیمیایی است و بیشترین ترکیب به ترتیب پولگون (۳۳/۱۰ %)، کارواکرول (۱۰/۶۰ %)، پیپریتنون (۳۳/۹ %)، اکالیپتول (۸/۰۱ %)، γ- ترپینئول   (۵/۴۶ %)، ال- منتون (۴/۷۹ %) بود. اثرات آنتی باکتریالی اسانس کاکوتی کوهی روی باکتری گرم منفی سالمونلا تیفی موریوم با انجام آزمون های تعیین حداقل غلظت مهار کنندگی (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) به روش رقت لوله ای انجام شد. نتیجه آزمایشات نشان داد که اسانس گیاه کاکوتی کوهی اثر ضد باکتریایی داشته و می تواند رشد باکتری سالمونلا تیفی موریوم را مهار کند و به عنوان نگه دارنده طبیعی به مواد غذایی اضافه شود. حداقل غلظت مهار کنندگی (MIC) اسانس کاکوتی کوهی برای باکتری سالمونلا تیفی موریوم معادل ۱۲۵ µL/L و حداقل غلظت کشندگی (MBC) اسانس کاکوتی کوهی برای باکتری سالمونلا تیفی موریوم معادل ۲۵۰ µL/L به دست آمد. 
 

دوره ۱۹، شماره ۱۳۱ - ( دی ۱۴۰۱ )
چکیده

 
 
استفاده از گیاهان دارویی یا اجزای استخراج شده از آن‏ها در بخش­های مختلف صنعت غذا توجه خاصی را به خود اختصاص داده است. از این رو در تحقیق حاضر از روغن بذر کتان در دو فرم آزاد و ریزپوشانی‏شده با آلژینات در فرمولاسیون کرم کاکائو استفاده شد و ویژگی‏های میکروبی و حسی فراورده تولیدی بررسی گردید. هدف از این تحقیق تولید گاناش شکلاتی فراسودمند حاوی نگهدارنده طبیعی بود. براساس نتایج این پژوهش مشخص شد راندمان استخراج روغن بذر کتان ۲۷/۷۳ درصد بود. جزء اصلی روغن بذر کتان اسید آلفا لینولنیک اسید (۴۷/۱ درصد) و کمترین اسید چرب شناسایی شده در آن، اسید میریستولئیک (۰/۰۶ درصد) بود. همچنین نتایج نشان داد روغن بذر کتان اثرات ضدمیکروبی قابل توجهی بر سالمونلاتیفی، اشریشیا کلی، استافیلوکوکوس اورئوس، آسپرژیلوس نایجر و کاندیدا آلبیکانس داشت. مقاومت باکتری‏های گرم منفی نسبت به روغن بذر کتان در مقایسه با باکتری‏های گرم مثبت بیشتر بود. از سوی دیگر نتایج نیز نشان‏دهنده اثرات ضدمیکروبی کمتر روغن بذر کتان ریزپوشانی‏شده با آلژینات نسبت به فرم آزاد در گاناش شکلاتی بود. این در حالی بود نمونه حاوی ۳ درصد روغن بذر کتان ریزپوشانی‏شده نسبت به نمونه حاوی این روغن در فرم آزاد از ویژگی‏های حسی مطلوب‏تری برخوردار بودند. در نهایت می‏توان گفت اگرچه فرم آزاد روغن بذر کتان دارای فعالیت ضدمیکروبی بیشتری بود، اما به منظور محافظت از ترکیبات مؤثره روغن بذر کتان، رهایش کنترل‏شده و بازارپسندی محصول، ریزپوشانی این روغن با آلژینات جهت کاربرد در فرمولاسیون گاناش شکلاتی توصیه می‏گردد.
 

دوره ۲۰، شماره ۱۳۸ - ( مرداد ۱۴۰۲ )
چکیده

ریزپوشانی ترکیبات زیست فعال در حامل‏های لیپیدی از جمله لیپوزوم­ها علاوه بر بهبود پایداری در زمان نگهداری با افزایش زیست‏دسترس‏پذیری و رهایش کنترل شده موجب ارتقاء کارایی این ترکیبات در شرایط درون‏تنی می­گردد. جلبک پادینا دارای مقادیر قابل توجهی از پلی‏فنل‏ها با خواص آنتی‏اکسیدانی، ضدمیکروبی و مهار آنزیم استیل‏کولین‏استراز (AChE) است که قابلیت کاربرد به عنوان مکمل ضدسرطان و بهبوددهنده اختلالات نورولوژیک را دارد. از این رو هدف از انجام این پژوهش تولید و بررسی خصوصیات ساختاری نانولیپوزوم­های حاوی عصاره جلبک پادینا با استفاده از روش حرارتی بود. بدین منظور آزمون‏های توزیع و اندازه ذرات نانولیپوزوم‏ها، پتانسیل زتا، راندمان درون‏پوشانی عصاره و تصاویر میکروسکوپ الکترونی عبوری انجام شد. نتایج نشان داد اندازه ذرات نانولیپوزوم­های تولیدی در سطوح متفاوت فسفاتیدیل کولین (لسیتین) (۵/۲ و ۵/۴ درصد) و عصاره جلبک پادینا (۷/۰ و ۲ درصد) در محدوده ۳۱۸-۶۰ نانومتر بودند. نتایج آزمون شاخص چند پراکندگی و پتانسیل زتا نیز حاکی از یکنواختی ذرات تولیدی همراه با دافعه الکترواستاتیکی بالای میان ذرات بود. همچنین یافته‏های بدست آمده نشان داد قابلیت بارگذاری ذرات نانولیپوزوم (راندمان درون‏پوشانی عصاره) در کمترین سطح ماده دیواره­ای (۵/۲ درصد) و بیشترین سطح عصاره جلبک پادینا (۲ درصد) ۸/۵۲ درصد بود. ارزیابی خصوصیات مورفولوژیک ساختار نانولیپوزوم با استفاده از میکروسکوپ الکترونی عبوری نیز نشان‏دهنده شکل‏گیری ذراتی یکنواخت با هندسه کروی شکل بود. با توجه به نتایج حاصله از این پژوهش می‏توان گفت که قابلیت تولید ساختار نانولیپوزومی حاوی عصاره جلبک پادینا با خصوصیات ساختاری مناسب مهیاست که این امر می­تواند دورنمای کاربرد احتمالی این عصاره با رویکردی درمانی را بهبود ببخشد.
 

دوره ۲۰، شماره ۱۴۳ - ( دی ۱۴۰۲ )
چکیده

درحال حاضر فرآورده‌های گوشتی یکی از پرمصرف‌ترین غذاها در دنیا محسوب می‌شوند.صنایع غذایی نه تنها وظیفه تهیه غذای مطلوب برای عموم مردم را دارد،بلکه توجه به مولفه‌های تغذیه‌ای و سلامتی بخش مانند کاهش مصرف نیتریت و نگهدارنده ها مانند اسید آسکوربیک نیز مواردی است که چالش بزرگی برای متخصصین و فعالان در این زمینه می‌باشد.این تحقیق با هدف بررسی جایگزینی نیتریت و اسید آسکوربیک در فرمولاسیون سوسیس ماهی انجام شد.نمونه ها در قالب ۵ تیمار شامل:C(نمونه شاهد بدون پودر کاهو و پودر زغال اخته)،(۱ درصد پودر کاهو و ۵ درصد پودر زغال اخته)، (۲ درصد پودر کاهو و ۵ درصد پودر زغال اخته)،(۴ درصد پودر کاهو و ۵ درصد پودر زغال اخته) و (۶ درصد پودر کاهو و ۵ درصد پودر زغال اخته)تولید شدند.اخیرا محققان به دنبال استفاده از جایگزین های طبیعی به جای نیتریت در صنعت گوشت هستند تا هم کیفیت فرآورده ها تا حد قابل قبولی حفظ شود و هم از فساد زودهنگام آنها جلوگیری شود؛در این رابطه بسیاری از محققان به استفاده از مواد گیاهی به عنوان منابع خوب آنتی اکسیدانی و ضد میکروبی روی آوردند. با توجه به اینکه زغال اخته منبع غنی از ترکیبات فنلی،آنتوسیانین و ویتامین C است،لذا می تواند منبع خوبی از آنتی اکسیدان های طبیعی به حساب آید.تجمع نیترات در سبزی هایی مانند کاهو بیشتر از سایر سبزی ها می باشد.میزان نیترات موجود در اندام های مختلف سبزیجات متفاوت بوده،بنابراین کاهو منبع مناسبی برای تامین نیترات مورد نیاز است. با توجه به نتایج به دست آمده از ویژگی های شیمیایی،تیمار (نمونه سوسیس ماهی حاوی ۶ درصد پودر کاهو و ۵ درصد پودر زغال اخته) در تمامی ویژگی های شیمیایی تیمار در رنج استاندارد قرار داشت.
 

صفحه ۱ از ۱