۱۷ نتیجه برای صفائی
دوره ۹، شماره ۶ - ( بهمن و اسفند ۱۳۹۷ )
چکیده
این مقاله در چارچوب «ردهشناسی نقشگرای نظاممند» و با تکیه بر تعمیمهای ردهشناختی متیسن (۲۰۰۴) کوشیده است، رفتارهای ردهشناختی نظام آغازگر دو زبان فارسی و ترکی آذری را که به لحاظ نَسبی به دو خانواده زبانی متفاوت متعلقاند، توصیف و مقایسه کند. به بیانی مشخصتر، این پژوهش تلاش کرده است به این پرسش اساسی پاسخ دهد که با توجه به تعمیمهای ردهشناختی متیسن، نظام آغازگر و مشخصاً سه زیرنظام «نشانداری آغازگر»، «گزینش آغازگر»، و «نوع آغازگر» در زبان فارسی چه تفاوتها و شباهتهایی با آن نظامها در زبان ترکی آذری دارند.
مطالعه حاضر نشان داد که دو زبان فارسی و ترکی آذری ۱) دارای ساخت آغازگری ـ پایانبخشی تقریباً همانند هستند، ۲) با آغازگرهای بینشان و نشاندار به یک شکل برخورد میکنند، ۳) افزون بر آغازگر ساده، دارای آغازگر چندگانه نیز هستند، ۴) با عناصر سازنده آغازگر چندگانه به یک شکل برخورد میکنند و ۵) دارای نظام آغازگر وجهآزاد هستند. این یافتهها نشان میدهد که دو زبان فارسی و ترکی آذری که به لحاظ نَسبی کاملاً متفاوت هستند، دارای نظام آغازگر و مشخصاً سه زیرنظام «نشانداری آغازگر»، «گزینش آغازگر»، و «نوع آغازگر» مشابهی هستند. این نتیجه با «اصل سازگاری محوری» همسو است. بر اساس این اصل، زبانها با توجه به محور جانشینی/ نظام و نه محور همنشینی/ ساخت، گرایش به سازگاری بیشتر با یکدیگر دارند.
پریما حاجی علیزاده، محسن صفائی، رضا ندرلو، مهدی قدرتی شجاعی،
دوره ۱۰، شماره ۲ - ( نسخه ویژه خلیج فارس ۱۴۰۰ )
چکیده
این تحقیق با هدف بررسی توزیع زمانی و مکانی خرچنگ Opusia indica در ذخیرهگاه زیستکره حرا در خلیجفارس صورت گرفت. نمونهبرداری بهصورت فصلی (چهارفصل) از زمستان ۱۳۹۷ تا پاییز ۱۳۹۸ انجام شد. نمونهبرداری در پنج منطقه و در هر منطقه از سه زیستگاه با استفاده از کوادرات فلزی به ابعاد ۲۵*۲۵ سانتیمتر صورت گرفت. در هر زیستگاه، عوامل محیطی شامل دما، شوری، اکسیژن محلول، اسیدیته به همراه میزان مواد آلی و دانهبندی رسوبات اندازهگیری شد. نتایج نشان دادند با افزایش پیچیدگی زیستگاه فراوانی و زیستتوده گونه Opusia indica روند کاهشی دارد. بیشترین فراوانی و زیستتوده ازنظر فصلی، به ترتیب در زمستان و پاییز و کمترین فراوانی و زیستتوده در بهار مشاهده شد که اختلاف معنیداری در بین زیستگاهها و فصول وجود داشت (P < ۰,۰۵). شوری در بین زیستگاهها اختلاف معنیداری را نشان داد، اما دارای تغییرات فصلی نبود. درحالیکه دما در بین زیستگاهها اختلاف معنیداری را نشان نداد اما دارای تغییرات فصلی بود. در میزان اکسیژن محلول و اسیدیته در بین زیستگاهها و در بین فصول تفاوت معنیداری مشاهده گردید. تغییرات معنیداری بین زیستگاهها و فصول در دانهبندی رسوب مشاهده شد درحالیکه مقدار مواد آلی فقط اختلاف بین زیستگاهها را نشان داد. همچنین، تحلیل همبستگی کندال بین عوامل محیطی (دما، شوری، اکسیژن محلول و اسیدیته) با فراوانی و زیستتوده نشان از وجود همبستگی معنیدار بین این عوامل محیطی داشت، اما بین فراوانی و زیستتوده با میزان مواد آلی هیچ همبستگی معناداری مشاهده نشد. نتایج حاصله کمک به درک بهتر وضعیت اینگونه در بومسازگان مانگرو میکند.
دوره ۱۰، شماره ۳ - ( مرداد و شهریور ۱۳۹۸ )
چکیده
ردهشناسی نقشگرای نظاممند یا به اختصار ردهشناسی نظاممند به بررسی تفاوتها و شباهتهای موجود در نظامهای زبانها میپردازد. هدف بنیادی ردهشناسی نظاممند دستیابی به تعمیمهای تجربیِ قابل اعمال به تمام زبانهای جهان است. در راستای این هدف، متیسن (۲۰۰۴) به مجموعهای از تعمیمهای ردهشناختی دست یافته و در ارتباط با آن تعمیمها، مدعی شده است که آنها را میتوان در توصیف هر زبان و نیز در تلاش در جهت گسترش تبیینهای ردهشناختی در چارچوب دستور نقشگرای نظاممند بهکار بست.
هدف از انجام این پژوهش، توصیف رفتارهای ردهشناختی بندهای مادی در زبان فارسی با توجه به تعمیمهای ردهشناختی متیسن (۲۰۰۴) درخصوص آن بندهاست.
بر اساس یافتههای پژوهش حاضر، در بندهای مادی زبان فارسی، ۱) در کنار دو مشارک ذاتی کنشگر و مقصد، مشارکهای دیگری، یعنی دریافتکننده/ گیرنده، وادارنده، دامنه، و شاخص، نیز در نمود فرایند دخیل هستند، ۲) گستره مشارک ذاتی کنشگر بسیار وسیع است، ۳) هر یک از مشارکهای غیرذاتی یادشده در بالا به طریقی به بند مادی اضافه میشوند. برای مثال، مشارک وادارنده از طریق فرایند سببیسازی به یک بند مادی افزوده میشود، ۴) حالتنمایی مشارکها به نظر نسبتاً صریح است، و ۵) انتقال مالکیت بهصورتی متفاوت از سلب مالکیت بازنمایی مییابد.
محسن صفائی، فائزه ایزدی فر، سیامک بهزادی،
دوره ۱۳، شماره ۳ - ( ۷-۱۴۰۳ )
چکیده
صفات اندازشی و شمارشی گونه های غالب زمین کن ماهیان (زمین کن دم نواری Platycephalus indicus، زمین کن خال باله Grammmoplites suppositus و زمین کن زبر Grammoplites scaber) که به عنوان صید ضمنی میگو و همچنین در صید مشتاهای شهر بندرعباس به دام افتاده بودند، طی ۱۸ ماه از فروردین ۱۴۰۱ تا مهر ۱۴۰۲ مورد ارزیابی قرار گرفت. در مجموع ۱۹ ویژگی اندازشی و ۶ ویژگی شمارشی آنها ثبت شد. میانگین طول کل و وزن ماهی ها به ترتیب در گونه P.indicus (۹/۲±۶/۲۳) سانتیمتر، (۴/۷۸±۹/۹۹) گرم و در گونه G.suppositus (۷/۶±۴/۲۰) سانتیمتر، (۷/۳۳±۴/۶۷) گرم و همچنین در گونه G.scaber (۹/۵±۲/۱۸) سانتیمتر ، (۲/۰±۱۷/۳۱) گرم بود. گونه P.indicus دارای بیشترین میزان در بین همه صفات اندازشی اندازه گیری شده (به جز ارتفاع سر، ارتفاع بدن و ارتفاع سر در ناحیه چشمی) و کمترین آن (به جز طول سر و ارتفاع باله مخرجی) در گونه G.scaber بودند. در بررسی صفات شمارشی نیز بیشترین و کمترین تعداد خار آبششی نیز به ترتیب در گونه های G.suppositus و G.scaber بود. تعداد شعاع های باله سینه ای نیز در گونه G.suppositus بیشترین تعداد و کمترین آن در P.indicus مشاهده شد. سه گونه مورد مطالعه در گروه های سنی مختلف، اختلاف معنی داری بین پارامترهای مختلف اندازشی و شمارشی (به جز تعداد شعاع های باله پشتی اول) نشان دادند. نتایج این پژوهش نشان داد تجزیه و تحلیل صفات اندازشی و شمارشی به عنوان ابزار مفیدی برای تفکیک گونه های زمین کن ماهیان مورد مطالعه در این تحقیق می باشد.
دوره ۱۳، شماره ۱۲ - ( ۱۲-۱۳۹۲ )
چکیده
طراحی یک استراتژی کنترل که جهت عملکرد یک سیستم قوای محرکه هیبرید در انواع جاده ها و سیکل های حرکتی مناسب باشد، یکی از زمینه های چالش برانگیز در حوزه ی خودروهای هیبرید است. استراتژی های کنترلی هوشمند پاسخی به این نیاز هستند. در یک استراتژی کنترل هوشمند، سیگنال های کنترلی موردنیاز باتوجه به نوع سیکل رانندگی که خودرو در آن حرکت می کند، تعیین می گردند. این مهم با کمک یک واحد شناسایی سیکل رانندگی انجام می گیرد. در این مقاله، روند طراحی یک واحد شناسایی سیکل رانندگی که عملکرد آن براساس منطق فازی می باشد، ارائه شده است. ایده ی اصلی آن است که هر سیکل رانندگی با یک درجه ی عضویت مشخص، شبیه به سیکل های رانندگی مرجع می باشد. براین اساس متناظر با درجات شباهت هریک از سیکل های رانندگی مرجع، استراتژی کنترل سیستم قوای محرکه هیبرید متأثر از استراتژی بهینه طراحی شده برای آن سیکل مرجع است. دراینجا، با تعیین مجموعه مشخصات رانندگی مناسب ازطریق یک الگوریتم انتخاب مشخصه، شناسایی سیکل رانندگی صورت گرفته است. همچنین درجات عضویت فازی متناظر با سیکل های مرجع با استفاده از الگوریتم خوشه بندی فازی تعیین شده است. در پایان، کیفیت عملکرد واحد شناسایی سیکل فازی طراحی شده بررسی شده است.
دوره ۱۴، شماره ۳ - ( ۹- )
چکیده
در عصر اطلاعات، دادهها که سرمایههای ارزشمند افراد، سازمانها و دستگاهها محسوب میشوند از چنان پیچیدگیهایی برخوردار شدهاند که رهیافتها و روشهای مرسوم سنّتی دیگر قابل استفاده نبوده، یا حداقل کارامد نیستند. این قبیل پیچیدگیها که به نام مسئله کلان داده شناخته میشود، استخراج مقرونبهصرفه ارزش نهفته در مجموعه دادههایی است که کابردهای نوین (نظیر کسبوکار الکترونیک، پژوهشهای علمی، پایش، موتورهای جستجو، شبکههای اجتماعی، و مراقبت سلامت) با آنها مواجه هستند. پیچیدگیهای کلان دادهها با سه بُعد اصلی زیر معرفی میشود: حجم بالا، تنوع بالا، و سرعت بالا (که به ۳Vs هم مشهور است). اولین و اساسیترن گام در مدیریت دادهها (از جمله مدیریت کلان دادهها) طراحی و بهکارگیری یک مدل داده مناسب، به عنوان سنگِبنای سایر اقدامات مدیریت دادهها (نظیر تحقیق و توسعه زبانهای پایگاه داده، سیستم مدیریت پایگاه داده، ابزراها، روشها، الگوریتمها و غیره) میباشد.
در این مقاله، یک مدل داده مناسب برای کلان دادهها طراحی و ارائه شده است که در آن ویژگیها و خصیصههای لازم برای مسئله کلان دادهها (شامل یکپارچگی، کاملبودن، مقیاسپذیری، انعطاف، سازگاری، و موثربودن) لحاظ شدهاند. به عنوان یک مدل داده، بازنمایش دادهها طراحی شده و قیدهای جامعیت ضمنی برای مدل داده ابر گراف تودرتو HNG) ) ارائه شده است. نتایج ارزیابی عملی نشان میدهد که مدل داده پیشنهادی از مدلها دادهای که در حال حاضر استفاده میشوند (نظیر مدل سندمبنا، گرافی، و گرافی سندمبنا) از نظر زمانپاسخگویی عملکرد بهتری دارد.
دوره ۱۷، شماره ۲ - ( ۲-۱۳۹۶ )
چکیده
در سالهای اخیر استفاده از ذرات تو خالی در صنعت و در فرایند پاشش حرارتی توسعه یافته است. در ذرات توخالی بر خلاف ذرات فشرده، تغییر حجم گاز نقش مهمی در دینامیک برخورد قطره به سطح و نیز شکل اسپلت ایجاد شده ایفا میکند. درفرایند پاشش حرارتی، سرعتهای برخورد قطرات توخالی به سطح در محدوده ۵۰ m/s – ۳۰۰ m/s قرار دارند، از اینرو تغییرات فشار و حجم گاز محبوس میتواند مهم باشد. در تحقیق حاضر با استفاده از مدل کسر حجمی سیال برای جریانات تراکمپذیر، برخورد یک قطره توخالی به سطح و انجماد آن، در شرایط واقعی پاشش حرارتی و با سرعتهای برخورد ۵۰ m/s تا ۳۰۰ m/s شبیهسازی شده است. در اندک لحظاتی پس از برخورد قطره به سطح یک موج فشاری در هوا ایجاد میشود. این موج، مقدار ورتیسیته را در اطراف مرز مشترک دو سیال زیاد میکند که این امر تاثیر زیادی بر شکل اسپلتهای بوجود آمده دارد . نتایج حاصل نشان میدهد شکل اسپلتهای ایجاد شده در محدوده سرعتی ۵۰ m/s – ۳۰۰ m/s کاملا متفاوت با یکدیگر است و در سرعتهای بالاتر برخورد، اسپلت ایجاد شده دارای تخلخل بیشتری است
دوره ۱۷، شماره ۸ - ( ۸-۱۳۹۶ )
چکیده
در تحقیق حاضر برخورد یک قطره توخالی ZrO۲ در حالت کاملا مذاب و نیمه مذاب به سطح، بصورت عددی شبیهسازی شده است. در ابتدا با ارائه یک مدل تحلیلی، تولید ذره توخالی از ذره آگلوموره بررسی شده است. با کمک این مدل میتوان قطر ذره، قطر هسته جامد و ضخامت پوسته ذره توخالی تولیده شده را پیشبینی کرد. نتایج این بخش نشان میدهد در مقادیر تخلخل اولیه کم (p = ۰,۲) ذره توخالی بوجود نمیآید. در ادامه، از دادههای مدل تحلیلی به عنوان دادههای ورودی برای شبیهسازی عددی استفاده شده است. در مدل عددی، هسته جامد مرکزی بصورت یک سیال با ویسکوزیته بالا در نظر گرفته شده است. با توجه به وجود گاز محبوس در قطره توخالی، تغییرات چگالی و حجم گازدر حین برخورد به سطح بسیار مهم میشوند. ازاینرو شکل تراکمپذیر معادلات حاکم استفاده شده است. نتایج حاصل نشان میدهد که هیدرودینامیک و زمان انجماد برخورد یک قطره توخالی کاملا مذاب به سطح، با برخورد قطره توخالی نیمه مذاب به سطح، تفاوت دارد. وجود هسته جامد مرکزی در حالت قطره نیمه مذاب، مانع از تشکیل جت ناهمسو میشود. به همین دلیل، یک قطره توخالی نیمه مذاب، سریعتر از یک قطره توخالی کاملا مذاب، منجمد میشود. زمان کلی انجماد در حالت کاملا مذاب، ۳۵ μs و در حالت نیمه مذاب، ۱۲ μs است. .همچنین اسپلت حاصل برخورد یک قطره نیمه مذاب، پیوستهتر از اسپلت یک قطره کاملا مذاب است.
دوره ۱۸، شماره ۵ - ( ۶-۱۳۹۷ )
چکیده
مدلهای پیوسته اصلاح شده به علت توانایی محاسبات پارامترهای مختلف و دقت بالا، قابل مقایسه با مدلهای اتمی هستند، بنابراین، در نانومکانیک بسیار مورد توجه قرار گرفته اند. با میل کردن ابعاد ساختار به نانو، تئوری پیوستگی کلاسیک قابلیت پیش بینی رفتار نانوساختارها را به دلیل وابستگی خواص به اندازه ندارد که آنرا اثر اندازه می نامند. در این تحقیق، ابتدا معادلات ارینگن از الاستیسیته غیرمحلی در تئوریهای کلاسیک تیر اولر- برنولی و تیموشنکو اعمال شدند. سپس با کمک جبر خطی و روش فضای حالت دستگاه معادلات دیفرانسیل منتجه حل و بررسی شدند. دو نوع بار نقطه ای و گسترده به همراه چهار شرط تکیه گاهی رایج در این مطالعه در نظر گرفته شد و حداکثر خیز نانو تیرها برای تمام شرایط مرزی با استفاده از متغیرهای حالت و جبر ماتریس بدست آمد. نتایج به دست آمده برای پارامترهای هندسی مختلف، شرایط مرزی و مقادیر مختلف پارامترغیر محلی برای نشان دادن اثرات هر یک ارائه شده است. نتایج نشان داد که حداکثر خیز بدون بعد برای تمام شرایط مرزی و هردو نوع بارگذاری نقطه ای و گسترده با افزایش پارامتر غیر محلی افزایش می یابد که نشانگر این امر هست که با افزایش پارامتر غیر محلی، سفتی نانو تیر کاهش می یابد.
دوره ۱۹، شماره ۶ - ( خرداد ۱۳۹۸ )
چکیده
در این مقاله به ارایه سیستمی بر مبنای خوشهبندی فازی برای نمایش تغییرات میدان جریان در ناحیه خروجی روتور توربوماشین گریز از مرکز پرداخته شده است. آنچه در پژوهشهای انجامگرفته در حوزه توربوماشینها حایز اهمیت است، نیاز تمامی زمینهها به درک صحیح از پدیدههای جریان داخل توربوماشین است که از پیچیدگیهایی برخوردار است. به همین سبب از پیشرفتهترین تجهیزات آزمایشگاهی در این راستا استفاده میشود که با مسایلی از قبیل زمانبری، هزینه بالا و تعداد زیاد آزمایشهای مورد نیاز همراه است که اهمیت شبیهسازی و رصد پدیدههای جاری در آن را بهواسطه الگوریتمهای هوش مصنوعی دوچندان میکند. سیستم حاضر براساس خوشهبندی فازی بهگونهای عمل میکند که دادههای مکانی (از سیستم اندازهگیری تصویر ذرهای) توسط تعداد خوشه معین به نمایش میدان در زمان اولیه میپردازد، سپس با اعمال تغییرات در خوشه مربوط به رشته دادههای زمانی (از سیستم اندازهگیری بادسنجی لیزری) که حاوی تغییرات ثبتشده از جریان در طول زمان دادهبرداری است، دادههای جدید میدان در گام زمانی جدید حاصل میشود و با خوشهبندی مجدد دادهها، نمایش تغییرات میدان جریان در فضای فازی صورت میپذیرد. در مقاله حاضر، میدان جریان برای شش گام زمانی پیاپی مورد بررسی قرار گرفته است که نتایج خروجی سیستم، تغییرات میدان جریان ناشی از چرخش روتور در زوایای مختلف را در ناحیه دادهبرداریشده نشان میدهد.
دوره ۱۹، شماره ۱۲۲ - ( فروردین ۱۴۰۱ )
چکیده
متابولیتهای ثانویه جلبکهای قهوهای به دلیل فعالیتهای بیولوژیکی مختلف از اهمیت ویژهای برخوردارند. در این پژوهش هدف بررسی دو روش استخراج ماسیراسیون و اولتراسوند جهت تهیه عصاره از جلبک پادینا و ارزیابی عملکرد و کارایی روشهای استخراج بر خواص آنتیاکسیدانی، فعالیت آنزیمی و ضدمیکروبی عصارههای تولیدی بود. عصاره جلبک پادینای تهیه شده با روش اولتراسوند از محتوای فنول (۴۵/۴۳ میلیگرم گالیک اسید در گرم) و فلاونوئید کل (۵۹/۲۴ میلیگرم کوئستین در هر گرم) بیشتری برخوردار بود. این در حالی است که حداکثر مهار رادیکالهای آزاد در عصاره جلبک تهیه شده با روش ماسیراسیون مشاهده شد. عصاره جلبک پادینای تهیه شده با روش اولتراسوند بالاترین فعالیت بازدارندگی استیل کولین استراز را داشت و قویترین مهار تولید اکسید نیتریک در این عصاره مشاهده شد. باکتریهای اشریشیا کلی و لیستریا اینوکوا ز بقیه میکروارگانیسمها در برابر عصاره جلبک پادینا مقاومتر بودند و نتایج آزمون میکروبی نشان داد عصاره جلبک پادینای تهیه شده به روش اولتراسوند در مقایسه با روش ماسیراسیون خاصیت ضدمیکروبی بیشتری داشت. در مجموع، نتایج بهدستآمده شواهد ارزشمندی برای فعالیت آنتیاکسیدانی، آنتیآلزایمری و ضدمیکروبی ناشی از جلبک پادینا ارائه میدهد که میتواند رویکرد احتمالی آن را در استفاده درمانی برجسته کند.
دوره ۱۹، شماره ۱۲۳ - ( اردیبهشت ۱۴۰۱ )
چکیده
در چند دهه اخیر تقاضا جهت استفاده از ترکیبات طبیعی فراسودمند در فراوردههای غذایی و دارویی افزایش یافته است. هدف از این تحقیق مقایسه ترکیبات فیتوشیمیایی و ویژگیهای آنتیاکسیدانی، آنتیآلزایمری و ضدمیکروبی عصاره جلبک پادینا و سارگاسوم استخراج شده با فراصوت بود. نتایج این تحقیق نشان داد اسید بوتانوئیک مهمترین ماده موجود در عصاره پادینا و سارگاسوم بود. محتوای کل پلیفنول، فلاونوئید و شاخص IC۵۰ عصاره پادینا و سارگاسوم به ترتیب ۴۵/۴۳ و ۶۳/۴۶ میلیگرم گالیک اسید در گرم، ۵۹/۲۴ و ۴۰/۵۵ میلیگرم کوئرستین در گرم و ۳۸/۱۰ و ۷۷/۳۰ گرم بر میلیلیتر بود. فعالیت بازدارندگی استیل کولین استراز عصاره جلبک پادینا و سارگاسوم به ترتیب ۵/۴۲ و ۱۶/۲۵ درصد بود. همچنین نتایج نیتریک اکساید (NO) حاکی از آن بود که با افزایش غلظت هر دو عصاره جلبک پادینا و سارگاسوم فعالیت بازدارندگی نیتریک اکساید افزایش یافت. با این وجود عصاره جلبک پادینا قویترین فعالیت بازدارندگی نیتریک اکساید را در تمام غلظتها داشت. همچنین نتایج نشان داد عصاره جلبک پادینا از خاصیت ضدمیکروبی بیشتری در مقایسه با عصاره جلبک سارگاسوم برخوردار بود. حداقل غلظت مهارکنندگی عصاره جلبک پادینا در ۵/۱۲ میلیگرم بر میلیلیتر بر روی باکتری استافیلوکوکوس اورئوس بهدست آمد. عصاره جلبک پادینا در۵۰ میلیگرم بر میلیلیتر بر روی باکتری استافیلوکوکوس اورئوس اثر باکتریکشی داشت. در نهایت توصیه میگردد از عصاره جلبک سارگاسوم جهت بهرهمندی از خواص آنتیاکسیدانی و از عصاره جلبک پادینا به منظور بهرهمندی از مزایای آنتیآلزایمری و خواص ضدمیکروبی استفاده شود.
دوره ۱۹، شماره ۱۲۷ - ( شهریور ۱۴۰۱ )
چکیده
امروزه با ارتقاء سطح آگاهی و تغییر نگرش مردم، تقاضا برای مواد غذایی فراسودمند افزایش یافته است. ترکیبات مؤثره سیاهدانه با دارا بودن خواص آنتیاکسیدانی و ضدمیکروبی مورد توجه محققان زیادی است. این تحقیق با هدف بهرهمندی از خواص عملگرایی روغن سیاهدانه در یک مدل غذایی انجام شد. در فاز اول عدد پراکسید، رنگ و ویژگیهای ضدمیکروبی روغن سیاهدانه در حالت آزاد و ریزپوشانیشده با آلژینات بررسی شد. در فاز دوم ویژگیهای میکروبی و حسی ۴ نمونه گاناش شکلاتی (بدون نگهدارنده (G)، بدون نگهدارنده+میکروبهای تلقیح شده (GM)، حاوی ۳ درصد روغن سیاهدانه آزاد+میکروبهای تلقیح شده (GOM) و حاوی ۳ درصد روغن سیاهَدانه ریزپوشانیشده+میکروبهای تلقیح شده (GOM)) با یکدیگر مقایسه شدند. نتایج فاز اول نشان داد حداقل غلظت بازدارندگی (MIC) و کشندگی (MBC) روغن سیاهدانه در حالت آزاد بر سالمونلا تیفیموریوم، اشریشیاکلای، استافیلوکوکوساورئوس، آسپرژیلوسنایجر و کاندیدا آلبیکانس بیشتر از حالت ریزپوشانی شده بود. همچنین بیشترین و کمترین اثر ضدمیکروبی روغن سیاهدانه به ترتیب بر روی کاندیدا آلبیکانس و اشریشیاکلی مشاهده شد. عدد پراکسید و رنگ روغن سیاهدانه در حالت آزاد بیش از حالت ریزپوشانیشده بود. نتایج فاز دوم نیز نشان داد حضور روغن سیاهدانه در فرمولاسیون گاناش شکلاتی سبب کاهش بار میکروبی نمونههای تولیدی شد. این در حالی بود که عملکرد ضدمیکروبی روغن سیاهدانه در حالت آزاد در کاهش بار میکروبی مدل غذایی بیشتر از حالت ریزپوشانی شده بود. در نهایت نتایج ارزیابی حسی نشان داد گاناش شکلاتی حاوی روغن سیاهدانه ریزپوشانی شده از ویژگیهای حسی بهتری در مقایسه با نمونه حاوی روغن سیاهدانه در حالت آزاد برخوردار بودند.
دوره ۱۹، شماره ۱۳۰ - ( آذر ۱۴۰۱ )
چکیده
امروزه بیماری های مشترک بین انسان و دام (زئونوز) وکنترل بیماری ها و مسمومیت های ناشی از غذای با منشاء دام از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه به اهمیت گوشت در انتقال باکتری های بیماری زا مثل سالمونلا، در این تحقیق کنترل و کاهش بار میکروبی این باکتری با استفاده از اسانس گیاه کاکوتی منطقه خراسان شمالی در محیط in vitro بررسی شد. گیاه کاکوتی کوهی از کوه های شهرستان بجنورد در استان خراسان شمالی تهیه و اسانس آن با استفاده از دستگاه کلونجر صنعتی استخراج شد. ترکیبات اسانس با آنالیز شیمیایی و با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی GC/MS به دست آمد. نتایج آنالیز نشان داد که اسانس کاکوتی کوهی حاوی ۲۴ ترکیب شیمیایی است و بیشترین ترکیب به ترتیب پولگون (۳۳/۱۰ %)، کارواکرول (۱۰/۶۰ %)، پیپریتنون (۳۳/۹ %)، اکالیپتول (۸/۰۱ %)، γ- ترپینئول (۵/۴۶ %)، ال- منتون (۴/۷۹ %) بود. اثرات آنتی باکتریالی اسانس کاکوتی کوهی روی باکتری گرم منفی سالمونلا تیفی موریوم با انجام آزمون های تعیین حداقل غلظت مهار کنندگی (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) به روش رقت لوله ای انجام شد. نتیجه آزمایشات نشان داد که اسانس گیاه کاکوتی کوهی اثر ضد باکتریایی داشته و می تواند رشد باکتری سالمونلا تیفی موریوم را مهار کند و به عنوان نگه دارنده طبیعی به مواد غذایی اضافه شود. حداقل غلظت مهار کنندگی (MIC) اسانس کاکوتی کوهی برای باکتری سالمونلا تیفی موریوم معادل ۱۲۵ µL/L و حداقل غلظت کشندگی (MBC) اسانس کاکوتی کوهی برای باکتری سالمونلا تیفی موریوم معادل ۲۵۰ µL/L به دست آمد.
دوره ۱۹، شماره ۱۳۱ - ( دی ۱۴۰۱ )
چکیده
استفاده از گیاهان دارویی یا اجزای استخراج شده از آنها در بخشهای مختلف صنعت غذا توجه خاصی را به خود اختصاص داده است. از این رو در تحقیق حاضر از روغن بذر کتان در دو فرم آزاد و ریزپوشانیشده با آلژینات در فرمولاسیون کرم کاکائو استفاده شد و ویژگیهای میکروبی و حسی فراورده تولیدی بررسی گردید. هدف از این تحقیق تولید گاناش شکلاتی فراسودمند حاوی نگهدارنده طبیعی بود. براساس نتایج این پژوهش مشخص شد راندمان استخراج روغن بذر کتان ۲۷/۷۳ درصد بود. جزء اصلی روغن بذر کتان اسید آلفا لینولنیک اسید (۴۷/۱ درصد) و کمترین اسید چرب شناسایی شده در آن، اسید میریستولئیک (۰/۰۶ درصد) بود. همچنین نتایج نشان داد روغن بذر کتان اثرات ضدمیکروبی قابل توجهی بر سالمونلاتیفی، اشریشیا کلی، استافیلوکوکوس اورئوس، آسپرژیلوس نایجر و کاندیدا آلبیکانس داشت. مقاومت باکتریهای گرم منفی نسبت به روغن بذر کتان در مقایسه با باکتریهای گرم مثبت بیشتر بود. از سوی دیگر نتایج نیز نشاندهنده اثرات ضدمیکروبی کمتر روغن بذر کتان ریزپوشانیشده با آلژینات نسبت به فرم آزاد در گاناش شکلاتی بود. این در حالی بود نمونه حاوی ۳ درصد روغن بذر کتان ریزپوشانیشده نسبت به نمونه حاوی این روغن در فرم آزاد از ویژگیهای حسی مطلوبتری برخوردار بودند. در نهایت میتوان گفت اگرچه فرم آزاد روغن بذر کتان دارای فعالیت ضدمیکروبی بیشتری بود، اما به منظور محافظت از ترکیبات مؤثره روغن بذر کتان، رهایش کنترلشده و بازارپسندی محصول، ریزپوشانی این روغن با آلژینات جهت کاربرد در فرمولاسیون گاناش شکلاتی توصیه میگردد.
دوره ۲۰، شماره ۱۳۸ - ( مرداد ۱۴۰۲ )
چکیده
ریزپوشانی ترکیبات زیست فعال در حاملهای لیپیدی از جمله لیپوزومها علاوه بر بهبود پایداری در زمان نگهداری با افزایش زیستدسترسپذیری و رهایش کنترل شده موجب ارتقاء کارایی این ترکیبات در شرایط درونتنی میگردد. جلبک پادینا دارای مقادیر قابل توجهی از پلیفنلها با خواص آنتیاکسیدانی، ضدمیکروبی و مهار آنزیم استیلکولیناستراز (AChE) است که قابلیت کاربرد به عنوان مکمل ضدسرطان و بهبوددهنده اختلالات نورولوژیک را دارد. از این رو هدف از انجام این پژوهش تولید و بررسی خصوصیات ساختاری نانولیپوزومهای حاوی عصاره جلبک پادینا با استفاده از روش حرارتی بود. بدین منظور آزمونهای توزیع و اندازه ذرات نانولیپوزومها، پتانسیل زتا، راندمان درونپوشانی عصاره و تصاویر میکروسکوپ الکترونی عبوری انجام شد. نتایج نشان داد اندازه ذرات نانولیپوزومهای تولیدی در سطوح متفاوت فسفاتیدیل کولین (لسیتین) (۵/۲ و ۵/۴ درصد) و عصاره جلبک پادینا (۷/۰ و ۲ درصد) در محدوده ۳۱۸-۶۰ نانومتر بودند. نتایج آزمون شاخص چند پراکندگی و پتانسیل زتا نیز حاکی از یکنواختی ذرات تولیدی همراه با دافعه الکترواستاتیکی بالای میان ذرات بود. همچنین یافتههای بدست آمده نشان داد قابلیت بارگذاری ذرات نانولیپوزوم (راندمان درونپوشانی عصاره) در کمترین سطح ماده دیوارهای (۵/۲ درصد) و بیشترین سطح عصاره جلبک پادینا (۲ درصد) ۸/۵۲ درصد بود. ارزیابی خصوصیات مورفولوژیک ساختار نانولیپوزوم با استفاده از میکروسکوپ الکترونی عبوری نیز نشاندهنده شکلگیری ذراتی یکنواخت با هندسه کروی شکل بود. با توجه به نتایج حاصله از این پژوهش میتوان گفت که قابلیت تولید ساختار نانولیپوزومی حاوی عصاره جلبک پادینا با خصوصیات ساختاری مناسب مهیاست که این امر میتواند دورنمای کاربرد احتمالی این عصاره با رویکردی درمانی را بهبود ببخشد.
دوره ۲۰، شماره ۱۴۳ - ( دی ۱۴۰۲ )
چکیده
درحال حاضر فرآوردههای گوشتی یکی از پرمصرفترین غذاها در دنیا محسوب میشوند.صنایع غذایی نه تنها وظیفه تهیه غذای مطلوب برای عموم مردم را دارد،بلکه توجه به مولفههای تغذیهای و سلامتی بخش مانند کاهش مصرف نیتریت و نگهدارنده ها مانند اسید آسکوربیک نیز مواردی است که چالش بزرگی برای متخصصین و فعالان در این زمینه میباشد.این تحقیق با هدف بررسی جایگزینی نیتریت و اسید آسکوربیک در فرمولاسیون سوسیس ماهی انجام شد.نمونه ها در قالب ۵ تیمار شامل:C(نمونه شاهد بدون پودر کاهو و پودر زغال اخته)،T۱(۱ درصد پودر کاهو و ۵ درصد پودر زغال اخته)،T۲ (۲ درصد پودر کاهو و ۵ درصد پودر زغال اخته)،T۳(۴ درصد پودر کاهو و ۵ درصد پودر زغال اخته) و T۴(۶ درصد پودر کاهو و ۵ درصد پودر زغال اخته)تولید شدند.اخیرا محققان به دنبال استفاده از جایگزین های طبیعی به جای نیتریت در صنعت گوشت هستند تا هم کیفیت فرآورده ها تا حد قابل قبولی حفظ شود و هم از فساد زودهنگام آنها جلوگیری شود؛در این رابطه بسیاری از محققان به استفاده از مواد گیاهی به عنوان منابع خوب آنتی اکسیدانی و ضد میکروبی روی آوردند. با توجه به اینکه زغال اخته منبع غنی از ترکیبات فنلی،آنتوسیانین و ویتامین C است،لذا می تواند منبع خوبی از آنتی اکسیدان های طبیعی به حساب آید.تجمع نیترات در سبزی هایی مانند کاهو بیشتر از سایر سبزی ها می باشد.میزان نیترات موجود در اندام های مختلف سبزیجات متفاوت بوده،بنابراین کاهو منبع مناسبی برای تامین نیترات مورد نیاز است. با توجه به نتایج به دست آمده از ویژگی های شیمیایی،تیمار T۴ (نمونه سوسیس ماهی حاوی ۶ درصد پودر کاهو و ۵ درصد پودر زغال اخته) در تمامی ویژگی های شیمیایی تیمار در رنج استاندارد قرار داشت.