1
گروه زیست شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
2
گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران.
3
گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
10.48311/jfst.2026.116844.82455
چکیده
این پژوهش به بررسی تأثیر پیشتیمار فراصوت (UAE) بر استخراج عصاره لیپیدی غنی از آستاگزانتین از زائدات میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis) پرداخت. همچنین اثر نوع حلال (هگزان، اتانول و مخلوط هگزان/اتانول) و شرایط استخراج (زمان و توان امواج فراصوت) بر بازده استخراج، میزان آستاگزانتین، فعالیت آنتیاکسیدانی و پایداری اکسایشی عصاره مورد ارزیابی قرار گرفت. نمونهها تحت تیمار فراصوت در زمانهای ۵ تا ۱۵ دقیقه و توان ۲۰ تا ۱۰۰ وات با استفاده از روش سطح پاسخ (RSM) بررسی شدند. استخراج لیپید با روش سوکسله و حلالهای مختلف انجام شد. فعالیت آنتیاکسیدانی با آزمون DPPH و پایداری اکسایشی با شاخصهای پراکسید (PV) و تیوباربیتوریک اسید (TBARS) سنجیده شد. تحلیل آماری نشان داد مدل درجه دوم طراحی مرکب مرکزی (CCD) قادر به پیشبینی بازده استخراج است. شرایط بهینه در زمان ۷ دقیقه و توان ۱۰۰ وات (چگالی توان: 5/2 وات/لیتر) به دست آمد. بالاترین بازده لیپید (33/0 گرم در ۱۰۰ گرم وزن خشک) و بیشترین غلظت آستاگزانتین (6۳/843 میکروگرم در ۱۰۰ گرم) با پیشتیمار فراصوت و مخلوط حلال هگزان/اتانول حاصل شد. این تیمار همچنین بالاترین فعالیت مهار رادیکال آزاد DPPH (۷۷ %) و کمترین شاخصهای PV و TBARS را نشان داد. نتایج نشان داد پیشتیمار فراصوت همراه با حلال دوگانه هگزان/اتانول، بازده استخراج، غلظت آستاگزانتین و فعالیت آنتیاکسیدانی عصاره را بهطور معنیداری افزایش میدهد.
مغیثی,مهدی , حسینی,سید فخرالدین و موسوی,زهرا . (1404). اثربخشی پیشتیمار فراصوت در بهبود استخراج عصاره لیپیدی غنی از آستاگزانتین از زائدات میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis). علوم و فنون شیلات, 14(4), 267-284. doi: 10.48311/jfst.2026.116844.82455
MLA
مغیثی,مهدی , , حسینی,سید فخرالدین , و موسوی,زهرا . "اثربخشی پیشتیمار فراصوت در بهبود استخراج عصاره لیپیدی غنی از آستاگزانتین از زائدات میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis)", علوم و فنون شیلات, 14, 4, 1404, 267-284. doi: 10.48311/jfst.2026.116844.82455
HARVARD
مغیثی مهدی, حسینی سید فخرالدین, موسوی زهرا. (1404). 'اثربخشی پیشتیمار فراصوت در بهبود استخراج عصاره لیپیدی غنی از آستاگزانتین از زائدات میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis)', علوم و فنون شیلات, 14(4), pp. 267-284. doi: 10.48311/jfst.2026.116844.82455
CHICAGO
مهدی مغیثی, سید فخرالدین حسینی و زهرا موسوی, "اثربخشی پیشتیمار فراصوت در بهبود استخراج عصاره لیپیدی غنی از آستاگزانتین از زائدات میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis)," علوم و فنون شیلات, 14 4 (1404): 267-284, doi: 10.48311/jfst.2026.116844.82455
VANCOUVER
مغیثی مهدی, حسینی سید فخرالدین, موسوی زهرا. اثربخشی پیشتیمار فراصوت در بهبود استخراج عصاره لیپیدی غنی از آستاگزانتین از زائدات میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis). علوم و فنون شیلات, 1404; 14(4): 267-284. doi: 10.48311/jfst.2026.116844.82455