1
محقق پسادکترا، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، مازندران، ایران.
2
گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
3
گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، مازندران، ایران
10.48311/jfst.2026.118473.82463
چکیده
شناساگرهای pH مبتنی بر رنگدانههای طبیعی بهدلیل زیستسازگاری و پاسخ رنگی، گزینهای مناسب برای بستهبندیهای هوشمند مواد غذایی محسوب میشوند، اما پایداری رنگی و عملکرد آنها در طول نگهداری از چالشهای اصلی کاربرد عملی است. در این پژوهش، شناساگرهای pH بر پایه بتاسیانین (Bet-Ind)، آنتوسیانین (Ant-Ind) و فیکوسیانین (Phy-Ind) بر روی کاغذ صافی سلولزی تهیه و خواص ضدباکتریایی، جذب رطوبت و پایداری رنگی آنها طی 12 روز نگهداری در دمای محیط (°C 20)، سردخانه (°C 4) و انجماد (°C 18-) بررسی شد. نتایج آزمون ضدباکتریایی نشان داد که تمامی شناساگرها توانایی مهار رشد باکتریهای Escherichia coli، Bacillus cereus،Listeria monocytogenes و Staphylococcus aureus را دارند؛ بهطوریکه بیشترین قطر هاله عدم رشد مربوط به S. aureus با میانگین 7 میلیمتر بود. Phy-Ind بیشترین اثر مهاری را بر B. cereus (6 میلیمتر) و Ant-In بیشترین بازدارندگی را در برابر L. monocytogenes (67/5 میلیمتر) نشان دادند (05/0>P). بررسی جذب رطوبت نشان داد که جذب رطوبت کاغذ صافی شاهد از 35/0 ٪ به 56/10 ٪ افزایش یافت، در حالی که این مقدار برای شناساگرها کمتر بود (05/0>P). ارزیابی پایداری رنگی نشان داد که تغییرات کلی رنگ (ΔE) بهشدت وابسته به نوع رنگدانه و دما بود؛ بهطوریکه بتاسیانین در دمای سردخانهای کمترین تغییرات رنگی (7 ΔE ≈) را نشان داد؛ در حالیکه فیکوسیانین در شرایط انجماد با تغییر رنگ (24/2 ΔE ≈) کمترین تغییرات رنگی و آنتوسیانین با مقدار 72/13 در دمای اتاق بیشترین رنگی را نشان داد (05/0>P). بهطور کلی، انتخاب مناسب رنگدانه و شرایط نگهداری نقش تعیینکنندهای در بهبود عملکرد شناساگرهای pH طبیعی دارد.
نقدی,شهاب , رضائی,مسعود و حسینی,سیدفخرالدین . (1405). ارزیابی خواص ضد باکتریایی و پایداری رنگی شناساگرهای پی اچ بر پایه رنگدانههای طبیعی در طول نگهداری در شرایط مختلف. علوم و فنون شیلات, 15(1), 21-33. doi: 10.48311/jfst.2026.118473.82463
MLA
نقدی,شهاب , , رضائی,مسعود , و حسینی,سیدفخرالدین . "ارزیابی خواص ضد باکتریایی و پایداری رنگی شناساگرهای پی اچ بر پایه رنگدانههای طبیعی در طول نگهداری در شرایط مختلف", علوم و فنون شیلات, 15, 1, 1405, 21-33. doi: 10.48311/jfst.2026.118473.82463
HARVARD
نقدی شهاب, رضائی مسعود, حسینی سیدفخرالدین. (1405). 'ارزیابی خواص ضد باکتریایی و پایداری رنگی شناساگرهای پی اچ بر پایه رنگدانههای طبیعی در طول نگهداری در شرایط مختلف', علوم و فنون شیلات, 15(1), pp. 21-33. doi: 10.48311/jfst.2026.118473.82463
CHICAGO
شهاب نقدی, مسعود رضائی و سیدفخرالدین حسینی, "ارزیابی خواص ضد باکتریایی و پایداری رنگی شناساگرهای پی اچ بر پایه رنگدانههای طبیعی در طول نگهداری در شرایط مختلف," علوم و فنون شیلات, 15 1 (1405): 21-33, doi: 10.48311/jfst.2026.118473.82463
VANCOUVER
نقدی شهاب, رضائی مسعود, حسینی سیدفخرالدین. ارزیابی خواص ضد باکتریایی و پایداری رنگی شناساگرهای پی اچ بر پایه رنگدانههای طبیعی در طول نگهداری در شرایط مختلف. علوم و فنون شیلات. 1405;15(1):21-33. doi: 10.48311/jfst.2026.118473.82463