علوم و فنون شیلات

علوم و فنون شیلات

اثر هیدرولیز آنزیمی و فراصوت بر فعالیت زیستی آستاگزانتین استخراج‌شده از زایدات میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis)

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان
1 گروه زیست شناسی دریا- گرایش زیست فناوری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
2 گروه زیست شناسی دریا-گرایش زیست فناوری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
3 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
10.48311/jfst.2026.120593.82472
چکیده
زایدات حاصل از فرآوری میگو منبعی ارزشمند از ترکیبات زیست‌فعال به‌ویژه کاروتنوئیدها از جمله آستاگزانتین محسوب می‌شوند. هدف این پژوهش بررسی اثر هیدرولیز آنزیمی و فراصوت بر استخراج آستاگزانتین و فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره‌های حاصل از زایدات میگوی سرتیز (Metapenaeus affinis) بود. استخراج آستاگزانتین با استفاده از روش‌های مختلف شامل استخراج با حلال، هیدرولیز آنزیمی در غلظت‌های مختلف آنزیم (0/5، 1 و 1/5 درصد) و ترکیب هیدرولیز آنزیمی با فراصوت در توان 100 وات انجام شد. فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره‌ها با استفاده از آزمون‌های مهار رادیکال‌های آزاد DPPH و ABTS و آزمون توان احیاکنندگی آهن ارزیابی گردید و برای بررسی گروه‌های عاملی موجود از طیف‌سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه (FTIR) استفاده شد. نتایج نشان داد استخراج با حلال بیشترین بازده آستاگزانتین را فراهم کرد، در حالی که تیمارهای آنزیمی و تیمارهای آنزیمی همراه با فراصوت فعالیت آنتی‌اکسیدانی بیشتری نشان دادند. در آزمون DPPH، تیمار آنزیمی 1/5 درصد همراه با فراصوت 15 دقیقه کمترین مقدار IC50 را نشان داد که به طور معنی‌داری بیانگر قدرت مهار رادیکالی بالاتر بود. همچنین در آزمون ABTS و آزمون توان احیاکنندگی آهن، تیمارهای آنزیمی-فراصوتی نسبت به سایر تیمارها عملکرد بهتری داشتند. نتایج FTIR نیز حضور گروه‌های عاملی مرتبط با ساختار کاروتنوئیدها را تأیید کرد. به طور کلی، ترکیب هیدرولیز آنزیمی و فراصوت می‌تواند رویکردی مؤثر برای آزادسازی آستاگزانتین و افزایش ظرفیت آنتی‌اکسیدانی عصاره‌های حاصل از زایدات میگو باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات