علوم و فنون شیلات

علوم و فنون شیلات

مقایسه عملکرد صید مشتا در شهرستان‌های استان هرمزگان

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی -دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی- دانشگاه تهران-کرج-ایران
2 گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 اداره کل شیلات استان هرمزگان، بندرعباس، ایران
10.48311/jfst.2026.121047.82476
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف تحلیل جامع الگوی صید مشتا در استان هرمزگان در سال ۱۴۰۲ و ارزیابی وضعیت تولید، ارزش اقتصادی، ترکیب گونه‌ای و بهره‌وری این روش صید انجام شد.
مواد و روش‌ها: داده‌های مورد استفاده شامل حجم صید 34 گونه ماهی و آبزی در چهار شهرستان بندرلنگه، بندرخمیر، قشم و بندرعباس، قیمت‌های ماهانه هر گونه و تعداد مشتاهای فعال و غیرفعال در 15 منطقه صیادی بود. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، شاخص‌های اقتصادی و تحلیل همبستگی پیرسون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد کل صید استان برابر با 384504 کیلوگرم و ارزش اقتصادی آن 91/45 میلیارد تومان بوده است. شهرستان بندرلنگه با تولید 181593 کیلوگرم (2/47 درصد کل صید) بیشترین سهم را به خود اختصاص داد. از نظر ارزش اقتصادی، گونه‌های میگو سرتیز، بیاه و خرچنگ به‌ترتیب با 4888، 3450 و 3168 میلیون تومان در رتبه‌های اول تا سوم قرار گرفتند. از مجموع 579 مشتای موجود، تنها 230 مشتا (7/39 درصد) فعال بودند و میانگین بهره‌وری هر مشتای فعال 1672 کیلوگرم برآورد شد. همچنین اختلاف قابل توجهی در بهره‌وری مشتاها میان شهرستان‌های مختلف مشاهده شد که بیانگر ناهمگنی شرایط بهره‌برداری در مناطق مورد مطالعه است.
نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش تصویری جامع از وضعیت صید مشتا در استان هرمزگان ارائه می‌کند و می‌تواند به عنوان اطلاعات پایه برای برنامه‌ریزی، ساماندهی فعالیت مشتاها و مدیریت پایدار این روش صید مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، نرخ بالای مشتاهای غیرفعال و تفاوت بهره‌وری بین شهرستان‌ها، ضرورت بررسی دقیق‌تر عوامل مؤثر بر این وضعیت را نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات