ارزیابی وضعیت ذخیره و نسبت پتانسیل تخمریزی ماهی شعری معمولی (Lethrinus nebulosus) در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان با استفاده از شاخص‌های مبتنی بر طول

وهاب نژاد, آرزو; دوستدار, مسطوره; بهزادی, سیامک

doi:10.48311/jfst.2026.120442.82471

ارزیابی وضعیت ذخیره و نسبت پتانسیل تخمریزی ماهی شعری معمولی (Lethrinus nebulosus) در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان با استفاده از شاخص‌های مبتنی بر طول

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

آرزو وهاب نژاد

مسطوره دوستدار

سیامک بهزادی

موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

10.48311/jfst.2026.120442.82471

چکیده

این مطالعه با هدف ارزیابی وضعیت ذخیره و آسیب‌پذیری تولیدمثلی ماهی شعری معمولی (Lethrinus nebulosus) در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان با استفاده از روش‌های مبتنی بر طول انجام شد. داده‌های طول چنگالی و وزن ۱۷۵۲ قطعه ماهی صیدشده با تور گوشگیر در سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ از سواحل شمالی آب های فوق جمع‌آوری گردید. پارامترهای رشد با روش ELEFAN-GA در بسته TropFishR، مرگ‌ومیر طبیعی (M) با معادله Then و همکاران (۲۰۱۵) و نسبت پتانسیل تخمریزی (SPR) با مدل LBSPR برآورد شد. همچنین شاخص‌های Pmat، Popt و Pmega طبق روش Froese و همکاران (2000) تعیین گردید.
دامنه طول چنگالی ۱۰ تا ۶۰ سانتی‌متر (میانگین ۳۵±۹ سانتی‌متر) بود و بیشترین فراوانی در دامنه ۴۲-۴۴ سانتی‌متر مشاهده شد. درصد صید نابالغ‌ها ۳۰ درصد محاسبه گردید. مقدار SPR معادل 46/0 به‌دست آمد که در محدوده هدف حداکثر محصول پایدار قرار دارد. شاخص درصد بالغین صید ۶۰ درصد، درصد صید در محدوده طول بهینه (Popt) ۳۲ درصد و درصد مولدین بزرگ (Pmega) ۴۳ درصد بود. نسبت Lopt/Linf برابر 57/0 تعیین شد که کمتر از محدوده مطلوب است.
علی‌رغم مقدار متوسط SPR، شاخص پایین Popt (۳۲ درصد) و شاخص بالای Pmega (۴۳ درصد) همراه با نسبت پایین Lopt/Linf نشان‌دهنده برداشت انتخابی مولدین بزرگ و فشار صید بر روی افراد نابالغ می‌باشند. بنابراین، توصیه می‌شود ضمن اعمال حداقل طول مجاز صید، محدودیت حداکثر طول (حفاظت از ماهیان بالای ۴۰ سانتی‌متر) برای حفاظت از مولدین بزرگ نیز اجرا شود.

کلیدواژه‌ها

ماهی شعری معمولی

Emperor

رشد

تخمریزی

پروتوژن

خلیج فارس

دریای عمان

موضوعات